23-12-08

Winter in de steigers gezet

Het Europese weermodel van ECMWF heeft zijn reputatie kunnen waarmaken (zie vorige bijdrage). Het begin van de duidelijk koudere periode is al in de steigers gezet. Het hogedrukgebied dat tot eergisteren boven Frankrijk lag, heeft zich vandaag boven ons land gevestigd en bouwt inmiddels een rug uit in de richting van Scandinavië. Morgenochtend ligt de kern al boven Zuid-Noorwegen en op Kerstdag (overmorgen) smelt het samen met het Russische hogedrukgebied. Vanaf dan staat er bij ons een continentale stroming, die geleidelijk koudere lucht aanvoert. Vooral vanaf tweede Kerstdag zullen we dat beginnen te merken. Het vriest dan 's ochtends al licht en overdag komt het kwik nog nauwelijks boven het vriespunt.

De continentale stroming lijkt meerdere dagen te zullen gaan aanhouden. Zaterdag en zondag ligt de kern van het hogedrukgebied nog altijd boven Zuid-Scandinavië. Op maandag zakt ze wat naar het zuiden, de kern komt dan meer boven Denemarken te liggen. Maar wat belangrijk is: voorlopig lijkt niets er op te wijzen dat het hogedrukgebied naar het zuidoosten wegtrekt, iets wat de vorige winters schering en inslag was. Daardoor werden beginnende wintertjes steevast in de kiem gesmoord. Nu suggereren zowel ECMWF als het Amerikaanse GFS dat de hogedrukinvloed tegen de jaarwisseling ten noorden van ons blijft, meer bepaald in de omgeving van IJsland. Vooral het noorden van Nederland riskeert dan enkele zachtere dagen (de bekende "dooi om de noord"), maar tegelijk neemt in dat geval de kans op nog kouder weer uiteindelijk weer toe, als vanuit het hoge noorden aan de oostflank van het hogedrukgebied ijskoude bovenluchten komen afgezakt.

Ijskoude bovenluchten, dat is wat we voorlopig nog te kort komen om het echt diep winters te maken. Strenge vorst hoeven we voorlopig niet te verwachten. 's Nachts vriest het vanaf vrijdag licht tot matig, overdag schommelen de temperaturen rond het vriespunt. Omdat de lucht droog is en de zon deze tijd van het jaar de minste kracht heeft, moet dat ruimschoots volstaan om tegen halfweg volgende week te kunnen schaatsen op ondergelopen weilanden, ondiepe sloten en plassen. Het ijsmodel van het KNMI voorziet voor De Bilt tegen woensdag een ijslaag van ongeveer 9 centimeter op water van twee meter diep. Aangezien het in Vlaanderen allicht nog wat harder zal vriezen dan in De Bilt, zal dit ook hier zeker het geval zijn. Het wordt dus stilaan tijd om de schaatsen te slijpen en op de juiste ronding te zetten voor natuurijs. Het is lang geleden dat we nog eens aan het begin van een koude periode stonden zonder dat het einde ervan alweer in zicht was...

22:05 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

20-12-08

Kans op eerste schaatsijs

De operationele berekening van het Europese ECMWF-model blijft volharden in de koude oplossing vanaf de kerstdagen. Sinds gisteravond kreeg die berekening daarbij het gezelschap van het overgrote deel van de ensemble-leden. Als we ons louter en alleen op dit weermodel baseren, lijkt de kans erg groot dat we tegen het einde van het jaar op bescheiden schaal op de schaats staan in Nederland en Vlaanderen.

Ook de EC2012-run tekent een mooi winteroffensief op de weerkaarten. Het hogedrukgebied dat nu nog boven Frankrijk ligt, vestigt zich dinsdag boven ons land. Op Kerstavond ontwikkelt het een uitloper naar het noorden. Die uitloper fusioneert op Kerstdag met het Russische hogedrukgebied. Daardoor komt er bij ons een noordoostelijke stroming op gang, op vrijdag 26 december extra geholpen door een lagedrukgebied boven Corsica. Het klassieke extra "trekpaard" zeg maar, om koude lucht vanuit het oosten tot bij ons te krijgen. Volgend weekend ligt de kern vanhet hogedrukgebied volgens de operationele berekening boven Zuid-Scandinavië. Op het einde van de tiendaagse verwachtingsperiode tekent de operationele berekening het hogedrukgebied in de omgeving van IJsland, met depressies boven Italië, Zuid-Frankrijk en de Azoren. Op die manier zou nog koudere lucht vanuit Noord-Europa tot bij ons worden gevoerd.

Bovenstaand scenario is bijna te mooi om waar te zijn. Het zou leiden tot een winterperiode van formaat, met vanaf 27 december vrijwel continu negatieve temperaturen en matige tot strenge vorst 's nachts. In dat geval staan we tegen oudejaar op de schaats. Toch is het verstandig om nog een slag om de arm te houden. Het GFS-model van het Amerikaanse NCEP is wat minder voortvarend en berekent in de 2012-run het hogedrukgebied vanaf de kerstdagen meer naar het zuiden in vergeleken met ECMWF. Dat heeft tot gevolg dat vooral de bovenluchten minder sterk afkoelen en zelfs grotendeels positief blijven op 850 hPa (ongeveer 1200 meter hoogte). Op waarnemingshoogte zou het dan ook wel kouder worden vanaf de kerstdagen, maar een stuk minder dan wat het Europese model voorziet. Krijgen de Amerikanen gelijk, dan moeten we het doen met rustig weer, meestal lichte nachtvorst en maxima rond het vriespunt. Ook het globale model van het Britse MetOffice (UKMO) lijkt het hogedrukgebied wat zuidelijker in te tekenen.

Afwachten maar of het ECMWF-model blijft volharden en zijn reputatie van beste weermodel voor onze regio kan waarmaken.

Illustraties: ECMWF2012 tekent een klassiek patroon voor een winterperiode. De omega-blokkade op +144 evolueert naar een high-over-low blokkade op +192. Afwachten maar of de kaarten zo mooi blijven als ze binnen de betrouwbare termijn komen.

omega

 

 

high

20:57 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

18-12-08

Kouder vanaf de Kerstdagen?

De wat koudere periode die we sinds de tweede helft van november doormaken, is voorlopig achter de rug. We zijn inmiddels aan de noordflank terecht gekomen van een hogedrukgebied met kern net ten westen van het Iberisch schiereiland. De hogedrukas waarvan sprake in de vorige bijdrage, ligt ten zuiden van ons. Daardoor komt er de volgende dagen een westelijke stroming op gang, waarmee zachte zeelucht naar Vlaanderen wordt gevoerd. De maxima lopen komend weekend op tot +10°C en van nachtvorst is geen sprake. Zwakke storingen zorgen af en toe voor lichte regen of motregen.


Toch is deze westcirculatie geen lang leven beschoren. Het Atlantische hogedrukgebied kruipt de volgende dagen het vasteland op. De kern vestigt zich zondag boven Frankrijk. Tegelijk bouwt de anticycloon aan zijn noordwestflank een wig uit, in de richting van IJsland. Daardoor zien we vanaf maandag 22 december een blokkade ontstaan ten westen van ons. Op woensdag 24 december voorziet het Europese ECMWF-model dat de kern van het hogedrukgebied boven Engeland en ons land ligt. Dat zou garant staan voor een grijze, maar rustige kerstavond. Koud is het voorlopig nog niet.


Volgens de operationele berekening van EC1800 zou het hogedrukgebied op Kerstdag een uitloper uitbouwen richting Scandinavië. Daardoor zouden we vanaf 25 december te maken krijgen met een noordoostelijke stroming. Volgens diezelfde operationele berekening zou de kern van het hogedrukgebied zich gaan ophouden tussen Schotland en IJsland. Op die manier blijft er bij ons een noordoostelijke stroming staan en kan er vanuit het noordoosten van Europa steeds koudere lucht binnensijpelen die - nog altijd volgens de operationele berekening - kunnen leiden tot stevige vrieskou 's nachts en zelfs een aantal ijsdagen.


Uiteraard is die koude variant maar één van de mogelijke oplossingen. Het enige wat vast lijkt te staan, is dat er begin volgende week een oceaanblokkade in de maak is. Ook het Amerikaanse GFS-model en het Britse UKMO-model laten de blokkade immers ontstaan. Afhankelijk van de ligging kan die zorgen voor grijs en vrij zacht weer, maar ook voor koud winterweer (door de hogedrukinvloed waarschijnlijk zonder al te veel sneeuw). Beide opties zijn nog in ruime mate aanwezig in de ensembles.


Kort samengevat: tot en met dinsdag krijgen we (ruim) te zacht weer voor de tijd van het jaar. Vanaf de kerstdagen wordt het geleidelijk weer kouder. Of dat het begin is van een periode van echt winterweer ligt nog lang niet vast, maar het behoort wel tot de mogelijkheden.

10:15 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

12-12-08

Onverwacht koude dag

Onder bepaalde omstandigheden hebben weermodellen moeite om een accurate verwachting te maken binnen een termijn van 24 uur of minder. Zoals vandaag bijvoorbeeld. De hardnekkige mist en stratus in westelijk Vlaanderen werd door geen enkel model goed opgepikt, zelfs niet door de kleinschalige. Voor de kust bijvoorbeeld voorzagen alle modellen middagtemperaturen rond +4°C, maar in Oostende bleef het kwik overdag steken bij -1°. Ook in Drongen-Baarle kwam het kwik overdag niet boven het vriespunt uit. Toch mogen we niet over een ijsdag spreken, want in het eerste deel van de nacht lag het kwik wel een graadje boven nul.
Daarmee neemt de winter van 2008-2009 al bij al nog zo geen slechte start. Diepwinters is het uiteraard nog niet geweest, maar met 11 vorstdagen, 5 sneeuwdagen en 2 sneeuwdekdagen kregen we al haast meer dan de volledige vorige winter. Het lopende maandgemiddelde van de temperatuur bedraagt in Drongen-Baarle 2,9°C. Dat is een halve graad kouder dan de norm en we mogen nu al stellen dat december de koudste maand van het hele jaar 2008 zal worden.

Hoe evolueert het weer nu de volgende dagen? Vannacht gaat het licht vriezen. Het is nevelig en er hangt lage stratus-bewolking, maar het blijft droog. Morgen spant de zuidoostenwind sterk aan. Het kwik stijgt tot rond +2°C, maar door de harde wind voelt het koud aan. In de loop van de (zater)dag neemt de bewolking toe. 's Avonds en 's nachts kan er wat lichte winterse neerslag vallen, maar de hoeveelheden zijn beperkt. In de nacht van zondag op maandag minima rond het vriespunt. Maandag en de dagen daarna is het dikwijls zwaarbewolkt tot betrokken, maar grotendeels droog. Maxima rond +3°C, minima rond of net boven nul.

Vanaf donderdag is de onzekerheid in de temperatuursverwachting groot. De straalstroom splitst zich ongeveer boven onze hoofden in een zuidelijke en noordelijke tak. Boven West-Rusland ligt een stevig ontwikkeld hogedrukgebied, dat half volgende week contact zoekt met het hogedrukgebied van de Azoren. Dan hangt alles af van de as van deze verbinding. Ligt die ten noorden van ons, dan staat er een continentale stroming en wordt het geleidelijk aan (een heel stuk) kouder. Komt de as ten zuiden van ons te liggen, dan zitten we in een westelijke stroming en blijven de temperaturen normaal of lopen ze geleidelijk iets op. 

De operationele berekening en de controlerun van EC1200 gaan voor een as ten noorden van ons vanaf volgend weekend. Dat zou leiden tot een stevige inversiekoude, met matige nachtvorst en maxima rond -2°C. Ze behoren daarmee wel tot de allerkoudste oplossingen in het ensemble. Het ensemblegemiddelde van de temperatuur op 2 meter hoogte blijft de hele verwachtingsperiode tussen 0° en 5°C schommelen. We kunnen dus stellen dat de kans groot is dat december voortkabbelt met normale temperaturen, met een kleine kans op een koudere periode vanaf komend weekend.

 

 

16:27 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

05-12-08

Normale temperaturen

De winterse neerslag is gisteren donderdag uiteindelijk gevallen als natte sneeuw. In Vlaanderen ontstond er geen tijdelijk sneeuwdekje, in delen van Nederland wel. IJzel bleef uit omdat de minima uiteindelijk minder laag uitvielen dan ECMWF eerst had berekend. De neerslag viel dus niet op een bevroren ondergrond.

De volgende dagen blijft de temperatuur zowel overdag als 's nachts hangen rond waarden die we normaal kunnen noemen voor de tijd van het jaar. We zien morgen op de 500 hPa-kaarten van ECMWF een vrij strakke straalstroom boven de Atlantische Oceaan, met een kleine rug tussen Schotland en IJsland. Die rug beweegt de volgende dagen snel oostwaarts. Vanaf maandag bouwt het hogedrukgebied van de Azoren een uitgesproken rug op naar het noorden, zodat een sterk meanderend patroon ontstaat. Uiteindelijk snoert zich op donderdag een koude put af boven de Middellandse Zee. Aan de grond vertaalt zich dat vanaf dinsdag in een noordelijke stroming, aan de oostflank van een uitgerekt Atlantisch hogedrukgebied. Vanaf donderdag komen we volgens EC0500 in een zadelgebied, met ten westen van ons het hogedrukgebied van de Azoren en ten oosten het Siberische hogedrukgebied, dat een uitloper uitrolt boven Scandinavië. Boven Italië en boven IJsland liggen depressies. Deze systemen vechten om de heerschappij over onze regio. EC0500 roept uiteindelijk de IJsland-depressie uit tot winnaar, zodat we in een westelijke stroming terecht komen. Een blik op de ensembles leert ons dat deze uitkomst nog lang niet zeker is.

Dat levert voor het Gentse volgend weerbeeld op. Vanaf morgen neemt de buienkans tijdelijk wat af. Maxima zaterdag rond 8°C, minima zondagochtend net boven het vriespunt. Zondag vrij zonnig en droog, met maxima rond 6°. Maandagochtend een kleine kans op lichte vorst, daarna toenemende bewolking en 's avonds en 's nacht gaat het regenen. Maxima rond 4°C. Dinsdag en vooral woensdag kans op winterse buien, bij maxima rond +5° en minima rond het vriespunt. Vanaf donderdag is het verdere verloop onzeker.

 

16:19 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

01-12-08

Donderdag ijzeldag?

Voor komende donderdag dient zich een potentieel gevaarlijke situatie aan. Het begint eigenlijk woensdag, als een depressie van de Britse Eilanden naar het zuidoosten afzakt. De runs van de weermodellen van vanavond laten de kern ten zuiden van ons land doortrekken, zo ongeveer ter hoogte van Bretagne. Dat zorgt ervoor dat de neerslagzone die aan deze depressie verbonden is, netjes ten zuiden van de taalgrens blijft. Bij ons staat er een wind uit de oostelijke sector, terwijl het 's avonds en in het eerste deel van de nacht volledig uitklaart. EC0112 berekent minima in Oost- en West-Vlaanderen tussen -4° en -5°C. Tegelijk komen we onder de invloed van een diepe depressie in de buurt van Schotland. In het tweede deel van de nacht neemt de bewolking toe en in de loop van donderdagvoormiddag begint er neerslag te vallen. Het is dan al wat minder koud geworden, maar het is goed mogelijk dat de bodem nog bevroren is. Dat zou betekenen dat het gaat ijzelen, mogelijk vooraf gegaan door sneeuw.

Pas als de wind in de loop van donderdag ruimt van zuidelijke naar westelijke richtingen (en dus aanlandig wordt) zou het kwik gevoelig stijgen. Het is een situatie die we morgen en overmorgen goed in de gaten moeten blijven houden.

Na donderdag wordt het tijdelijk wat zachter. Daarna zinspelen zowel de operationele berekening van GFS0112 als van EC0112 op de opbouw van een hogedrukgebied boven Scandinavië, wat het begin zou kunnen zijn van een koudere periode. De gelijkenis op de lange termijn tussen beide modellen is opmerkelijk, maar het verleden leert dat dit zeker nog geen garantie is dat dit hogedrukgebied er ook daadwerkelijk zal komen.

 

22:16 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

27-11-08

Nieuwe nachtvorst op komst

De situatie op weerkaarten is voor de volgende dagen vrij complex. Morgen vrijdag zien we nog altijd een blokkerend hogedrukgebied op de Atlantische Oceaan. Er ligt een diepe depressie boven de Noorse kust en lagedrukgebiedje boven Corsica. De Noorse depressie ontwikkelt een randdepressie, die komend weekend via de Britse eilanden en de Golf van Biskaje afzakt naar Frankrijk. Daarna kruipt deze depressiekern wat naar het noorden, zodat ze komende maandag vlak bij ons in de buurt ligt. De dagen daarna zien we één groot lagedrukgebied dat vrijwel volledig West-Europa omvat. Aan de grond ontwikkelen zich diverse kleine kerntjes, zodat het vrijwel onmogelijk is om nu al in te schatten uit welke hoek de wind begin volgende week zal waaien.

Die windrichting is nochtans vrij cruciaal om een goede inschatting te maken van de neerslagvorm die we mogen verwachten. De depressie is immers gevuld met relatief koude lucht. Als we dat combineren met een aflandige wind, dan is de kans vrij groot dat de eventuele neerslag valt onder de vorm van (natte) sneeuw. Komt de wind vanover de Noordzee, dan is de kans groot dat de sneeuw smelt terwijl ze door de onderste luchtlagen valt en dan krijgen we uiteraard regen.

Die onzekerheid zien we ook terug in de EPS-pluim van de T2m. De uitersten van de maxima situeren zich grofweg tussen +1° en +6°. De kans op nieuwe nachtvorst vanaf komend weekend, lijkt in elk geval vrij groot.

13:53 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |