11-01-09

Prachtig schaatsweekend achter de rug

We hebben een prachtig schaatsweekend achter de rug, zonder twijfel het mooiste van de voorbije twaalf jaar. Een uitbundige zon boven een schitterend decor vol witberijpte bomen en op veel plaatsen nog een sneeuwdek. Strenge vorst zaterdagochtend, gevolgd door een ijsdag. Matige vorst zondagochtend, met in de namiddag licht positieve luchttempertaruren, maar een ijsvloer die in perfecte staat bleef. In laatste instantie werden nog een aantal ijsvloeren vrijgegeven, zoals de de immens populaire Damse Vaart. Dat dit pas zondag gebeurde en niet zaterdag, is onbegrijpelijk. De bescheiden vorst in de nacht van zaterdag op zondag kan onmogelijk het verschil hebben gemaakt. Daarbij is ijs betrouwbaarder bij negatieve temperaturen overdag (zoals zaterdag) dan bij positieve (zoals zondag).

Ook elders kon volop worden geschaatst.  Zo meldt een lezeres dat de grote vijver van Provinciaal Domein De Schorre in Boom het voorbije weekend werd vrijgegeven. Met kraamjes en muziek langs het ijs, was het er een gezellige bedoening. Schaatsend Vlaanderen op zijn best, zeg maar.


Op de Kraenepoel in Aalter vond zondagvoormiddag het Vlaamse Kampioenschap Marathonschaatsen op natuurijs plaats. De overwinning was voor de sympathieke Eeklonaar Sven Mallezie, sinds kort ook trainer van schaatsclub LBSG uit Gent. Hij kwam over de finish na een lange solo-actie. Allain Vercamst uit Waregem won de sprint om de tweede plaats. Zelf liet ik mij overhalen om te starten in de B-wedstrijd, ondanks het feit dat ik sinds 2002 geen wedstrijd meer heb gereden en amper nog heb gesport. Na drie ronden in de kopgroep (onder het motto "Ik ben toch in beeld geweest", meer bepaald in het VTM-nieuws) gaven rug en benen er de brui aan en heb ik mij beperkt tot uitrijden. Maar geamuseerd heb ik mij zeker. In de namiddag ging het naar de kreken in Moerbeke-Waas (Kruisstraat), waar het ijs er prachtig bij lag.

De volgende dagen treedt de dooi in. Of dit het definitieve einde van deze schaatsperiode betekent, is nog niet zeker. De onzekerheid over nieuwe (maar in elk geval minder strenge) vorst tegen het einde van de week blijft in de kaarten zitten. Het EPS-ensemblegemiddelde van de temperatuur op 2 meter hoogte blijft de volgende tien dagen schommelen rond +2°C. Dat kunnen we catalogeren onder lichte dooi. Hou er in elk geval rekening mee dat een dikke ijsvloer bij dooiweer een stuk minder draagkracht heeft dan bij negatieve temperaturen, onder meer omdat aan de scheuren het ijs dan niet meer aan elkaar haakt, waardoor er losse ijsschollen kunnen ontstaan.

22:28 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

10-01-09

Vanaf maandag schuchtere dooi

Wegens tijdsgebrek een kleine update vandaag. Morgen zondag wordt nog een prima schaatsdag. 's Ochtends vriest het nog overal, in de loop van de dag begint het kwik met het vriespunt te flirten. De wind sterkt aan en draait naar zuidwest. Het is het begin van een dooi-aanval, die voorlopig nog niet erg overtuigend is. In de nacht van zondag op maandag schommelt het kwik rond het vriespunt. Maandag wordt het overdag 4 à 5 graden. In de nacht van maandag op dinsdag valt er wat regen, bij temperaturen die maar een paar graden boven nul liggen. Ook woensdag en donderdag zien we een gelijkaardig weertype: maxima rond 4°c, minima rond het vriespunt. Vanaf donderdag is het weer droog.

We zien rond dinsdag een nieuw hogedrukgebied ontwikkelen in de buurt van IJsland. Eerst leek dit erg snel weg te trekken naar het oosten. In de laatste computerberekeningen zien we dit proces vertragen. Volgens EC1012 komt het hogedrukgebied vrijdag en zaterdag tijdelijk boven Scandinavië te liggen. Daardoor zou het kwik volgende week vrijdag, zaterdag en zondag bij ons opnieuw continu onder nul blijven. Aangezien het ijs na enkele dagen lichte dooi zeker nog niet verdwenen zal zijn, zouden we dan vrij snel opnieuw op de schaats kunnen staan. Maar de operationele berekening zit laag in het ensemble. De kans dat het dus minder koud wordt dan de hoofdberekening voorziet, is nog groot. De winter volledig afschrijven, dat doen we voorlopig in elk geval nog niet.

23:22 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

Schaatsnieuwtjes

Op een aantal plaatsen is het schaatsen dit weekend (gelukkig) toegestaan. Zo meldt een lezer van deze website dat de Keignaert in Zandvoorde (Oostende) is vrijgegeven voor schaatsers en zo te zien ligt het ijs er schitterend bij (zie filmpje onderaan).

De Kraenepoel in Aalter is één van de gezelligste schaatsplekken in Vlaanderen: prachtig ijs, een hapje en een drankje langs de kant,... Alleen parkeren is er niet altijd eenvoudig. Hou er rekening mee dat foutparkeerders onverbiddelijk worden weggetakeld. Morgenvoormiddag (zondag) vindt er op de Kraenepoel trouwens een officiële wedstrijd plaats. Om 9.30 uur starten de licentiehouders (de Vlaamse top van het wedstrijdschaatsen, zeg maar) voor een wedstrijd van 30 ronden rond de Kraenepoel. Om 10.30 uur start een wedstrijd voor "geoefende schaatsers" over 15 ronden. Om 11.30 uur ten slotte is er een wedstrijdje voor recreanten, waar iedereen kan aan meedoen, ook met kunst- en hockeyschaatsen. Inschrijven kan in de tent op het ijs.

Andere plekken waar er veilig geschaatst kan worden: de Oude Leie in Bachte en Astene (wel opletten voor 1 groot eendenwak en aan het fietsersveer in Bachte), het Donkmeer in Overmere, de Oude Schelde in Bornem (daar op zaterdag wel opletten voor een bijeenkomst van een tiental weeramateurs),...

Schaatsen op de Damse Vaart is op het moment dat ik deze bijdrage schrijf nog altijd niet toegestaan. Naar verluidt rijdt er een politiecombi over het ijs heen en weer om de schaatsers weg te sturen.

Een kleine sfeerimpressie van schaatsen in Vlaanderen in onderstaand filmpje, mij toegestuurd door Bert: de Keignaert in Zandvoorde.

 

11:10 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

08-01-09

IJskoude dagen op komst

Het was gisteren woensdag een wat dubbelzinnige dag. In de vroege nacht kwam het in Drongen voor het eerst tot strenge vorst, met -11,5°C. Rond 1 uur 's nachts kwam er bewolking binnendrijven. Dat was het begin van de verwachte korststondige dooi-aanval, met in de omgeving van Gent overdag temperaturen tussen +1° en +2°C. Er dwarrelden enkele vlokken sneeuw, hier en daar vielen ook een paar spatjes motregen en onder meer in de omgeving van Wetteren 's avonds zelfs een heuse regenbui. Aan de ijsvloer was er nauwelijks iets te merken van de lichte dooi. Inmiddels ligt er op de Kraenepoel in Aalter bijvoorbeeld een solide ijsvloer van 12 à 15 centimeter. In de nacht van woensdag op donderdag vroor het licht, met een minimum van -4,0°C.

De volgende drie dagen gaat het kwik weer stevig onderuit. Vanavond klaart het uit. Nevel en mist zouden moeten oplossen. Tegen morgenochtend vriest het een graad of 9, sommige modellen laten het zelfs opnieuw tot strenge vorst komen in het Gentse. Morgen vrijdag is het zonnig, maar het kwik raakt niet hoger dan -3°C. Dat is de voorbode voor opnieuw een koude nacht, die van vrijdag op zaterdag. Opnieuw zakt het kwik tot dicht tegen de -10° (en een stuk lager meer naar het oosten op). Ook zaterdag blijft het overdag vriezen, met een maximum rond -2°C. Zondag zoekt de wind iets meer zuidelijke richtingen op. Dat vertaalt zich in iets hogere temperaturen: 's ochtends "maar" -6°, overdag rond het vriespunt. Of met andere woorden: een schitterende schaatsdag. Volgens het ijsmodel van het KNMI is de ijsvloer op veel plaatsen dan tussen de 15 en 20 centimeter dik. Meer dan betrouwbaar, met andere woorden. Al blijft het altijd uitkijken voor wakken en zwakke plekken, maar dat hoef ik de ervaren schaatsers uiteraard niet uit te leggen. Die wakken en zwakke plekken blijven zelfs tijdens de strengste winters bestaan. Er zijn foto's genoeg te vinden van Elfstedenrijders die langs wind- en eendenwakken rijden.

Begin volgende week lijkt het wat zachter te worden. De operationele run van EC0800 berekent voor het eerst een vorstloze nacht van maandag op dinsdag (Tn +1°C) en laat tot en met volgend weekend de temperatuur zowel 's nachts als overdag schommelen tussen de +1 en de +5°C. Deze berekening krijgt (voorlopig?) weinig navolging van het ensemble. Het is nu al een hele tijd dat de modellen een verzachting berekenen op het einde van de verwachtingstermijn, maar die verzachting wordt telkens weer uitgesteld. Vijf dagen geleden berekenden ze voor komend weekend ook al dooiweer, terwijl - zoals gezegd - de winter integendeel nog een tandje zal bijsteken. We wachten dus maar even af en genieten volop van de prachtige schaatsdagen die eraan zitten te komen. Wie het ongeluk heeft van in een gemeente of stad te wonen die gemakshalve een algemeen schaatsverbod heeft afgevaardigd, zal zich noodgedwongen moeten verplaatsen naar een plaats waar de beleidsmensen wel verstand hebben van ijs en schaatsen. Die zijn gelukkig nog in de meerderheid.

Waarschuwing: het ijs op stromende waterlopen, rivieren, grote kanalen en waterlopen in de binnensteden blijft onbetrouwbaar. Ga dus niet schaatsen op pakweg de Leie in Sin-Martens-Latem of de reien in Brugge.

15:10 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

06-01-09

Temperaturen voor de komende dagen

De voorbije nacht was plaatselijk de koudste van de voorbije tien jaar, maar niet in Drongen-Baarle. Hier was het zelfs niet de koudste van deze winter. Op 30 december zakte het kwik tot -7,8°C, vanochtend tot -7,7°C. Het sneeuwdekje was hier niet dik genoeg om voor spectaculaire kwikstanden te zorgen.

Volgende nacht sneuvelt het "winterrecord" allicht wel. De maximumtemperatuur bleef vandaag steken op -2,2°C en het kwik daalt alweer volop. In het eerste deel van de nacht is het nog helder en komt de -10°C allicht in zicht. Daarna neemt de bewolking stilaan toe, zodat het kwik tegen de ochtend een paar graden gestegen is. Mogelijk valt er weer wat lichte sneeuw. Een noordwestelijke wind zorgt ervoor dat er morgen tijdelijk wat zachtere zeelucht binnendrijft. In het Gentse zou het kwik tot +2°C kunnen stijgen, maar in de loop van de avond zou het alweer weer beginnen te vriezen. In het uiterste westen kunnen de temperaturen nog hoger oplopen, tot rond +5° aan zee.

Opvallend is dat de mesoschale weermodellen de zachte lucht veel minder ver het binnenland laten binnendrijven dan de grootschalige (globale) modellen. De kleinschalige modellen laten het kwik morgen woensdag in de omgeving van Gent niet boven het vriespunt komen. Sommige houden het zelfs bij een maximum van -4°C voor het Gentse. In theorie zouden die mesoschale modellen het bij het rechte eind moeten hebben omdat ze gedetailleerder rekenen, maar ook vandaag zaten zij veel te laag met hun verwachte maximumtemperaturen voor onze omgeving. Waarschijnlijk overdrijven ze de invloed van de koude plaklaag. Ik ga er dus van uit dat de temperatuur weldegelijk boven het vriespunt uitkomt in het grootste deel van Vlaanderen. Alleen het oosten van Antwerpen en Limburg lijkt de tijdelijke dooidans te kunnen ontspringen.

Overigens is die lichte dooi geen slechte zaak voor het ijs. Het bovenste, beschadigde ijslaagje kan afsmelten en de nachten erna gaat het alweer stevig vriezen. Donderdag schommelen de maxima rond het vriespunt, vrijdag en zaterdag lijken weer ijsdagen te zullen gaan worden.

Concreet zijn dit de verwachte minima en maxima voor de volgende dagen in de omgeving van Gent:

  • wo 07/01: Tn -10°, Tx +2°C
  • do 08/01: Tn -5°, Tx 0°C
  • vr 09/01: Tn -9°, Tx -2°C
  • za 10/01: Tn -10°, Tx -1°C
  • zo 11/01: Tn -6°, Tx +2°C

Met zo'n lijstje kan het haast niet anders dan dat er tijdens het weekend op veel plaatsen een betrouwbare ijsvloer ligt, zodat Vlaanderen massaal de schaats op kan. Maar hou in elk geval rekening met de aanwijzingen en richtlijnen ter plekke! Denk er ook aan dat ijs waarop een dikke sneeuwlaag ligt vaak onbetrouwbaar is.

Na zondag lijkt het wat zachter te worden. Een periode met lichte dooi zowel 's nachts als overdag behoort tot de mogelijkheden, maar de weerkaarten op de lange termijn sluiten hernieuwde winterse perikelen zeker niet uit. Een lange zachte periode, met pakweg minima boven +5 en maxima rond +10° hoeven we in elk geval nog niet te verwachten.

17:03 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

05-01-09

Plaatselijk strenge vorst op komst

De sneeuw van de voorbije nacht was tegelijk een vloek en een zegen. Een vloek, omdat de sneeuw de ijskwaliteit niet ten goede zal komen. Het witte goedje viel in de omgeving van Gent bij licht positieve temperaturen en zal de komende uren vastvriezen aan het ijs. De sneeuw vormt ook een isolerend laagje dat de ijsgroei afremt. Tegelijk is de sneeuwval een zegen, want boven het sneeuwdek kan het kwik 's nachts razendsnel dalen, zodat het de volgende twee nachten tot plaatselijk strenge vorst kan komen.

In de nacht van maandag op dinsdag daalt het kwik in het westen van het land tot -7° à -8°C. Ten oosten van Brussel kan het streng vriezen, in de Kempen plaatselijk tot -14°C. Dinsdag blijft het overdag ijskoud, met in het Gentse maxima rond -4°C, in de Kempen rond -5°C. In de nacht van dinsdag op woensdag luwt de wind en kan het ook in het westen plaatselijk streng vriezen (-10°C of lager). In het tweede deel van de nacht neemt de bewolking wel toe en loopt het kwik iets op. Overdag krijgt het westen van het land woensdag tijdelijk te maken met flink positieve temperaturen: +5° aan de kust, +4° in Damme en omgeving en +2 à +3° in het Gentse. Alleen het uiterste oosten van Limburg blijft onder de nulgradengrens. Er kan ook wat motregen vallen. Die verzachting, te danken aan de doortocht van een zwak frontaal systeem, is maar tijdelijk. 's Avonds dalen de temperaturen weer overal onder het vriespunt en tegen middernacht schommelt het kwik rond -4°C. Donderdagochtend vriest het een graad of 6.

Donderdag schommelen de maxima rond 0°C en krijgt de zon weer meer ruimte. Er volgt een vrijwel heldere nacht, met minima die weer vlot tot -7°C dalen. Tenminste, als de operationele berekening van de Europese weercomputer gelijk krijgt. Want we zien de onzekerheid in de verwachting vanaf donderdag erg groot worden. Dat heeft te maken met de exacte positie van het hogedrukgebied dat vanaf donderdag in onze omgeving plaats vat. Ligt dat boven of ten noorden van ons land, dan blijft het winterweer gehandhaafd. Zakt het te veel naar het zuiden, dan komen we in westelijke tot zuidwestelijke stromingen terecht en dan gaat de temperatuur onverbiddelijk naar omhoog.

De operationele run van ECMWF0500 kiest voor de schaatsers de goede kant en laat het de hele tiendaagse verwachtingsperiode 's nachts vriezen. Tot en met vrijdag wordt de ijsvloer elke dag wat dikker, daarna lijkt de aangroei te stagneren omdat het 's nachts meestal licht vriest en dat volstaat niet om een stevige ijsvloer nog dikker te maken. Op zondag zouden de maxima een paar graden boven nul kunnen uitkomen, alle andere dagen schommelen ze rond het vriespunt. Dat zou betekenen dat de schaatsperiode gewoon nog tien dagen blijft duren. Hopen maar dat het niet te verwaarlozen aantal zachte oplossingen snel de koudere hoofdberekening volgt.

15:00 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

03-01-09

Winter tot vrijdag (en langer?)

De operatie "rekken van de koudeperiode", waarvan sprake in de vorige bijdrage, lijkt goed en wel begonnen. Het Europese weermodel dat eerst de dooi liet invallen vanaf woensdagnamiddag, komt grotendeels op die berekeningen terug en laat opnieuw ruimte voor een langdurig aanhouden van de vorstperiode. Een groot deel van de ensembleleden laat de vorstperiode zeker al tot zaterdag aanhouden. Daarna is de onzekerheid opnieuw groter. Een grote eensgezindheid over het einde van de winterprik is niet meer te bespeuren en een aantal leden van zowel het ECMWF- als het GFS-ensemble laten het gewoon doorwinteren tot het einde van de vijftiendaagse verwachtingsperiode.

Er lijken trouwens bijzonder boeiende dagen aan te breken voor wie de winter een warm hart toedraagt. Vanmorgen zakte het kwik in Drongen alweer tot -7,5°C. De maxima schommelen vandaag rond het vriespunt, terwijl de zon uitbundig schijnt. Met andere woorden: een perfecte schaatsdag.

Vannacht neemt de bewolking toe, maar in de omgeving van Gent zou het toch nog een paar graden moeten vriezen. Morgen overdag schommelt het kwik rond +2°C. Er is meer bewolking en de lucht is vochtig. Er zal dus wat water op het ijs komen. In de nacht van zondag op maandag neemt de bewolking toe. De minima schommelen rond het vriespunt en er kunnen enkele centimeter sneeuw vallen. Maandag zakt het kwik in de loop van de dag onder het vriespunt. De rest van de werkweek vriest het 's nachts meest matig, overdag ligt de temperatuur vanaf woensdag iets boven nul. Van dinsdag af groeit er 's nachts weer meer ijs aan dan er overdag kan wegdooien. Het einde van de schaatsperiode is in Vlaanderen dus voorlopig nog niet in zicht.

12:13 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |