02-12-10

Gevaarlijk weekend op komst

(Lees ook de waarschuwing onderaan deze bijdrage)

Er viel vannacht in Drongen een mooi pakje sneeuw van 7 cm. Mooi is het inderdaad, voor het schaatsijs was het funest, maar de postkaartachtige omgeving maakt gelukkig veel goed. Het bleef de hele dag betrokken, al deed een schuchter zonnetje soms pogingen om door de dunne wolken heen te schijnen. Desondanks raakte het kwik niet hoger dan -4,3°C. Het minimum de voorbije nacht bedroeg -7,1°C. Het was daarmee de koudste nacht van deze prille winter.

De minimumtemperatuur voor de volgende nacht is moeilijk in te schatten. Blijft het bewolkt, dan zakt het kwik niet veel dieper weg dan -6 à -7°C. Komt er een voldoende brede opklaring, dan zorgt het sneeuwdek ervoor dat het kwik meteen een duik naar beneden neemt. Dan is strenge vorst (-10°C of lager) mogelijk. Voorlopig lijkt de bewolking te overheersen; Op het moment dat ik dit schrijf, bereikt een nieuwe sneeuwlijntje het zuiden van de provincie Oost-Vlaanderen en Vlaams-Brabant. Lokaal kan er dus nog wat sneeuw bijvallen vannacht.

Morgen blijft het kwik in het grootste deel van Vlaanderen licht negatief. Alleen vlak aan zee komt het boven het vriespunt uit, want daar waait een zwak windje vanover de (relatief warme) Noordzee. Het blijft grotendeels droog. In de nacht van vrijdag op zaterdag vriest het nog eens stevig, tot -7°C.

Zaterdag wordt een dag om in de gaten te houden. Er nadert een neerslagzone, verbonden aan een depressie boven Schotland. De koude lucht aan de grond laat zich niet gemakkelijk verdrijven, maar hoger op stroomt wel gevoelig zachtere lucht naar onze omgeving. Er kan eerst een pakje verse sneeuw vallen. Zoals de weerkaarten er nu bij liggen, zou de sneeuw uiteindelijk overgaan in regen, terwijl het in de onderste luchtlagen nog vriest. Of met andere woorden: het begint te ijzelen. Gezien de neerslaghoeveelheden die worden berekend, zou dit voor serieuze overlast kunnen zorgen, niet alleen voor het verkeer maar bijvoorbeeld ook voor bovengrondse hoogspanningsleidingen. Daar kan zich een laag ijs op afzetten die te zwaar is voor de kabels. Ook boomtakken kunnen op die manier afkraken. Laat ons hopen dat het zover niet komt en dat alle neerslag valt als sneeuw of gewone regen. Het Amerikaanse weermodel voorziet het ijzel-scenario, het Europese model laat de sneeuw vrij snel overgaan in gewone regen, omdat de temperatuur aan de grond snel oploopt tot rond +3°C. Het is in elk geval een situatie om heel goed in de gaten te houden.

De dooi zou maar van tijdelijke aard zijn. In de loop van zondagavond zou de vorst al terug zijn in heel Vlaanderen en maandagochtend vriest het volgens het Europese weermodel alweer matig. Maandag en dinsdag liggen de maxima rond het vriespunt, 's nachts vriest het dan matig. Het zou daarbij droog blijven. Misschien ontstaat er dan een betere ijsvloer dan nu het geval is.

Waarschuwing

Ik wil eindigen met een waarschuwing. De verleiding kan groot zijn om de volgende dagen het ijs op te gaan. Het ziet er buiten erg winters uit en het vriest 's nachts stevig. Jammer genoeg betekent dat niet dat het ijs stevig is. Door de sneeuw is het nog erg dun en dus absoluut onbetrouwbaar. Hou ook rekening met sneeuwbroed: waar het ijs een paar dagen geleden pakweg 5 centimeter dik was, kan het nu onder het sneeuwdek opnieuw afgesmolten zijn, ondanks de aanhoudende vorst. Wees dus verstandig en ga nergens het ijs op waar het water dieper is dan 1 meter.

Misschien is er hier en daar een ondergelopen weiland te vinden waarop wel veilig geschaatst kan worden. Vraag in dat geval wel eerst toestemming aan de eigenaar, anders kan het ook daar snel afgelopen zijn met de ijspret.

 

21:26 Gepost door Gert | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

01-12-10

Eerst erg koud, later aarzelende dooi

Als ik gisteren nog schreef dat het weinig realistisch was om te hopen op een verlenging van de vorstperiode vanaf het weekend, dan moet ik daar nu al op terug komen. Waar eerst nog een duidelijke verzachting op het programma leek te staan voor volgende week, lijkt het nu eerder kwakkelweer te worden, met lichte vorst tijdens de nacht en licht positieve maxima. Dat zou betekenen dat de ijsvloer die er al ligt, nog niet meteen volledig zal wegdooien. Of dat goed of slecht nieuws is voor de schaatsers, dat zal nog moeten blijken. Het ijs dat er nu ligt, is immers meestal van slechte kwaliteit.

Vandaag zagen we een knap staaltje van transportkoude. De koude lucht die ons momenteel overrompelt, bevond zich vijf dagen geleden nog in Rusland en stroomde via het besneeuwde Wit-Rusland, Polen en Duitsland naar onze omgeving. Daarbij warmde deze luchtmassa nauwelijks op. Het resultaat was vrij spectaculair. De temperatuur daalde van -2°C rond middernacht tot -5,2°C om 10 uur in de ochtend en bleef daarna urenlang in de buurt van de -5°C hangen. Door de krachtige oostnoordoostenwind voelde het nog veel kouder aan.

De koude lucht kwam "op transport" tussen een Scandinavisch hogedrukgebied en een Zuid-Europese depressie. In deze stroming trekt vanavond en vannacht trouwens een zwakke sneeuwzone mee. Morgen trekt de opvullende depressie naar het noorden. Daardoor komt de koude lucht in onze omgeving tot stilstand. Er is dan nog altijd kans op wat sneeuw. De maxima blijven laag, rond -4°C, maar omdat er minder wind staat voelt het ook minder koud aan.

Zaterdag verschijnt een depressie boven de Britse Eilanden op het toneel. Ze zorgt ervoor dat de wind bij ons naar de zuidelijke sector draait. Vooral op grotere hoogte wordt de koude lucht dan verdreven. Aan de grond gaat dat een heel stuk trager. Het blijft zaterdag een groot deel van de dag vriezen, maar de kans op sneeuw neemt toe. 's Avonds laat en 's nacht loopt de temperatuur op en kan de sneeuw overgaan in regen of ijzel. In de nacht van zaterdag op zondag vriest het waarschijnlijk niet meer.

Zondag bevinden we ons in een zadelgebied, dat is een soort niemandsland tussen verschillende depressies en hogedrukgebieden in. In zo'n zadelgebied staat per definitie weinig wind. Dat betekent dat de dooi zondag niet echt overtuigend doorzet. In de loop van de dag gaat het kwik zelfs weer wat dalen. De neerslag krijgt opnieuw een winters karakter en in de nacht van zondag op maandag kan het opnieuw licht vriezen.

Maandag zien we op de weerkaarten een diepe depressie boven de Azoren, met een trog in de richting van Frankrijk. Wij bevinden ons aan de noordelijke flank van deze omvangrijke depressie, waardoor de wind opnieuw naar het oosten draait. Dat zou betekenen dat we toch een voorzetting krijgen van het winterse weer, als is het dan lang niet meer zo spectaculair. 's Nachts vriest het meestal licht, overdag komen we iets boven het vriespunt uit. Er blijft ook kans op winterse neerslag. Het verschil met wat de Europese computer gisteren nog berekende voor volgende week (een grote kans op doorzettende dooi met maxima tussen 5 en 10°C) is groot. Het hoeft dus niet gezegd dat de verwachting voor volgende week nog erg onzeker is.

De toestand van het ijs
In principe zou de ijsvorming nu snel moeten gaan, nu het ook overdag matig vriest. Toch zijn er een paar factoren die de ijsvorming bemoeilijken. Waar het water vanochtend nog niet dichtgevroren was, heeft de harde wind voor te veel menging gezorgd. Het bovenste laagje krijgt dan niet de kans om af te koelen tot het vriespunt omdat het constant wordt gemengd met iets minder koud water uit de diepte. Waar er wel al ijs lag, kan de sneeuw roet in het eten hebben gegooid. Die is op een aantal plaatsen vastgevroren aan de ijsvloer én werkt ook nog eens als een isolerend deken boven op het ijs. Natuurijskampioen Sven Mallezie twitterde vandaag een foto van de Kraenepoel in Aalter. Die ligt er erbarmelijk slecht bij: grote delen liggen onder de sneeuw, andere plekken bestaan uit grijs sneeuwijs én een deel is door de wind open gehouden. Het ziet er niet naar uit dat we de volgende dagen op deze plas veel schaatsplezier zullen beleven.

Illustratie: de lucht die ons vandaag bereikte, bevond zich vijf dagen geleden nog boven Rusland en kwam via Wit-Rusland, Polen en Duitsland naar onze omgeving. (Bron: NOAA-ARL)

traject drongen.gif

 

13:14 Gepost door Gert | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |