19-11-10

Kansen op (natte) sneeuw nemen toe

Wat al een paar dagen duidelijk was, krijgt meer en meer bevestiging. Volgende week stijgen de kansen op licht winters weer, met winterse buien en lichte nachtvorst. Zwaar winterweer lijkt er voor Vlaanderen nog niet in te zitten, maar we zijn natuurlijk ook nog maar november.

Er heeft zich inmiddels een hogedrukgebied (kerndruk 1030 hPa) gevestigd boven Scandinavië, met een uitloper in de richting van Groenland. Ten westen van Ierland ligt een complex, maar ondiep lagedrukgebied. Eén depressiekern ligt ten zuiden van IJsland, een tweede trekt naar de Golf van Biskaje. Daardoor staat er vandaag vrijdag bij ons een zuidelijke stroming. De zuidenwind voert zachte lucht aan, waardoor de maxima vandaag pieken tot rond 9°C. Een zwakke occlusie, verbonden aan de IJslandse depressie, zorgt voor veel bewolking. Het kwik zakt daardoor de volgende nacht niet veel dieper dan een graad of 6.  Af en toe kan er wat motregen vallen.

Morgen zaterdag trekt de depressie van de Golf van Biskaje stilaan Frankrijk binnen. De wind krimpt van zuid naar oost. Aangezien het in Oost-Europa nog zacht is, heeft die krimping voorlopig weinig of geen gevolgen voor de maximumtemperatuur. Die ligt ook morgen nog rond 9°C. Er komen stilaan wel wat gaten in de bewolking en de wind waait zwak, zodat het een aangename zaterdag wordt. Ook in de nacht van zaterdag op zondag zijn er nog opklaringen. De minima liggen rond +2°C.

Zondag heeft de depressie zich boven Frankrijk genesteld en vinden we de hoogste luchtdruk (1035 hPa) boven IJsland en Groenland. Ook boven Scandinavië is de luchtdruk nog altijd hoog. Dat zorgt bij ons voor een oostnoordoostenwind, die stilaan aanspant. Met maxima tot 7°C is het stilaan wat minder zacht. Een occlusie die rond de Franse depressie draait, zorgt ervoor dat de bewolking opnieuw toeneemt. In de nacht van zondag op maandag daalt het kwik daardoor niet veel verder dan +2 à +3°C in het westen van het land. In de Kempen komt het vriespunt wel in beeld. Vooral in het westen kan er wat lichte neerslag vallen. Met temperaturen die op 850 hPa (rond 1500 meter hoogte) rond -1 à -2°C liggen, hoeven we nog niet op winterse neerslag te rekenen.

Maandag trekt de depressie verder het Europese vasteland op. De wind krimpt verder van oostnoordoost naar noordoost. De aangevoerde lucht is nu duidelijk minder zacht, met maxima rond +4°C in Vlaanderen, rond +1°C op de Hoge Venen. Er kan wat neerslag vallen. In Vlaanderen is dat regen, in de Hoge Venen valt de eerste sneeuw. Nog altijd zorgt de bewolking ervoor dat het kwik 's nachts niet diep wegzakt, met minima die amper lager uitvallen dan de maxima: rond +2° à +3°C.

Dinsdag krimpt de wind verder naar noordelijke richtingen. Dat betekent dat er vanover de Noordzee in de onderste luchtlagen zachte lucht over het westen van het land wordt aangevoerd. Er valt opnieuw wat neerslag. Bij temperaturen die de hele dag in Vlaanderen tussen +4 en +6°C liggen, is dat uiteraard regen. Op grotere hoogte wordt er wel koudere lucht aangevoerd. De temperatuur op 850 hPa (1500 meter hoogte) ligt rond -5°C. Dat maakt dat er in de Ardennen wel kans is op winterse neerslag. In de Hoge Venen komt het kwik vanaf maandag niet of nauwelijks nog boven het vriespunt en daar kan tegen woensdag een sneeuwdek van 5 à 10 centimer komen te liggen.

De details vanaf woensdag liggen uiteraard nog niet helemaal vast, de grote lijnen zijn stilaan wel duidelijk. We zien donderdag een indrukwekkende omega-blokkade boven de Atlantische Oceaan. Aan de grond vertaalt zich dat in een stevig hogedrukgebied boven Groenland en een complex lagedrukgebied van Zuid- over Centraal- tot Noord-Europa. Aan de oostelijke flank van het hogedrukgebied zakt koude lucht uit naar het zuiden. We weten nog van vorige winter wat er gebeurt als deze koude bovenluchten boven het relatief warme water van de Noordzee terecht komen: er ontstaan depressies boven zee. Het hangt van de precieze koers van deze depressies af hoe ons weerbeeld er zal uitzien. De bovenlucht is in elk geval koud genoeg om voor sneeuw te zorgen. Blijft de wind aflandig, dan kan er ook in Vlaanderen sneeuw van betekenis vallen. Komt de wind vol vanover zee, dan zijn de maxima te hoog en valt er regen. Komt zo'n depressiekern vlak in onze buurt te liggen, dan kan er pak natte sneeuw vallen bij licht positieve temperaturen, zoals op 25 november 2005 bijvoorbeeld het geval was.

Volgens het EPS is de kans op nachtvorst vanaf volgende week woensdag in elk geval groot. Het ensemblegemiddelde ligt elke nacht rond -3°C. In de Kempen behoort matige vorst (-5°C of lager) zeker tot de mogelijkheden. De maxima liggen rond +3°C, de kans op ijsdagen in Vlaanderen is voorlopig erg klein. In de Hoge Venen blijft het wel dag en nacht vriezen. Alle sneeuw die daar valt, blijft dus liggen. Als het dan 's nachts uitklaart, zou het kwik daar in het tweede deel van volgende week wel eens dicht tot tegen de -10°C kunnen dalen. De nieuwe winter neemt met andere woorden een behoorlijke start.

 

 

10:32 Gepost door Gert | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

16-11-10

Van watersnood naar winterweer?

Het zal u allicht niet verbazen dat ik de voorbije dagen beroepshalve meer bezig was met het actuele weer dan met het afspeuren van de verwachtingshorizon naar eventueel kouder weer. Nu de regenwolken zijn weggedreven en het waterpeil weer zakt, zien we toch stilaan in de verte een eerste vleugje winter opdoemen.

Oorzaak van het stilaan kouder weertype, is de ontwikkeling van hogedrukgebieden ten noorden van onze omgeving. Morgen ligt er een hogedrukgebied boven Zweden en Finland, met een kerndruk van 1025 hPa. Ten westen van Ierland ligt een lagedrukgebied. Tussen beide systemen staat in onze omgeving een zwakke zuidoostelijke stroming. Dat gebrek aan stroming in combinatie met een vrijwel wolkenloze hemel zorgde ervoor dat het kwik de voorbije nacht in Drongen kon zakken tot +0,1°C. Net geen vorstnacht dus. Ook komende nacht daalt het kwik tot dicht tegen het vriespunt.

Donderdag bouwt het eerder genoemde hogedrukgebied zich uit en verplaatst het zich naar het oosten. Tegen vrijdagochtend ligt het boven het westen van Rusland en is de kerndruk al opgelopen tot 1040 hPa. Het ontwikkelt een uitloper (van 1025 hPa) naar Scandinavië. Ook in de omgeving van Groenland stijgt de luchtdruk. De depressie boven Ierland blijft vrijwel ter plaatse liggen en vult stilaan op. Een verzwakte occlusie van deze depressie trekt donderdag en vrijdag over de Benelux. Er kan daarbij wat lichte regen of motregen vallen. Achter dit front draait de wind tijdelijk naar zuidelijke richtingen. In combinatie met de bewolking zorgt dat ervoor dat het kwik vooralsnog niet diep kan wegzakken. Vrijdag en zaterdag liggen de minima rond +5°C, de maxima rond +10°C.

Zondag komt er dan beweging in de weerkaarten. De depressie trekt naar Frankrijk en er onstaat een hogedrukgordel van Rusland over Scandinavië naar IJsland en Groenland. De wind kiest nu duidelijk voor de oostelijke sector, maar dat betekent nog niet dat het ook meteen koud wordt. De voorbije dagen waren allesbehalve winters in Oost-Europa, dus er stroomt nog altijd relatief zachte lucht naar onze omgeving. De minima liggen zondag rond +3°C, de maxima rond +8°C.

Vanaf maandag bouwt het hogedrukgebied in de omgeving van Groenland en IJsland zich verder uit. De hogedruk-brug boven Scandiavië wordt doorbroken door een lagedrukgebied dat vanuit het noorden komt afgezakt. Dat zorgt er alvast voor dat het in Scandinavië flink koud wordt. Bij ons krimpt de wind naar het noordoosten. Maandag overdag blijft de temperatuur in het Gentse hangen op een graad of 6. Er kunnen een aantal buien vallen, waarbij geleidelijk ook wat winterse neerslag mogelijk is. 's Nacht kan het licht vriezen.

Ook de dagen daarna lijkt de blokkade boven de oceaan zich te handhaven, met een noordelijke hoogtestroming. De windrichting aan de grond valt nog moeilijk in te schatten en zal afhangen van de ontwikkeling en precieze koers van lagedrukgebiedjes die aan de oostelijke flank van het hogedrukgebied komen afzakken. Het EPS van ECMWF geeft voor de omgeving van Gent voor de periode van 24 tot en met 30 november elke nacht ongeveer 75 % kans op vorst (ensemblegemiddelde rond -3°C). Het ensemblegemiddelde voor de maximumtemperatuur ligt eerst rond +4°, later rond +2°C. De kans op een ijsdag (maximumtemperatuur die niet boven het vriespunt komt) ligt dan ongeveer rond 10 %. De noordelijke hoogtestroming zorgt ervoor dat het licht wisselvallig blijft. Er is dus steeds kans op een (winterse) bui. De eerste winterse perikelen liggen dus op de loer.

Illustratie: het ensemblegemiddelde van ECMWF laat er weinig twijfel over bestaan. Volgende week speelt een hogedrukgebied boven IJsland een prominente rol.

ensemblegemiddelde 2411.gif

11:11 Gepost door Gert | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

10-11-10

Horrorwinter?

Sensatie troef in de pers vandaag. "Weer horror-winter op komst?", kopt onder meer De Standaard en zusterkrant Het Nieuwsblad. Waar die "weer" op slaat, dat is mij al een raadsel. De vorige winter valt te klasseren in de categorie "normaal", we kunnen hem hooguit iets kouder dan gewoonlijk noemen. Vraag het maar aan de schaatsers: zo veel natuurijs hebben we niet gehad hier in Vlaanderen. Het aantal sneeuwdagen lag wel vrij hoog, maar op de meeste plaatsen leverde dat al bij al toch maar een bescheiden sneeuwdek op.

Een aantal privé-weerbedrijven doen hun uiterste best om in de aandacht te komen, en dat lukt natuurlijk het best met een specatulaire "verwachting". Met de mededeling "het wordt een normale winter" haal je de krantenkoppen niet. Ik heb het hier al eerder geschreven: seizoensverwachtingen voor onze omgeving blijven een uiterste delicate, om niet te zeggen onmogelijke zaak.

Een aantal gerenommeerde weerinstituten, zoals het Amerikaanse NCEP en het Europese ECMWF wagen zich aan globale seizoensverwachtingen en nemen bijgevolg ook de regio Europa mee in hun berekeningen. Daarvoor wordt een soort van ensembletechniek gebruikt, vergelijkbaar met het EPS van de tiendaagse verwachting. Een aantal berekeningen worden verschillende keren opnieuw gedaan met licht gewijzigde beginsituaties. Op basis van die verschillende uitkomsten kan dan een uitspraak worden gedaan in kans-percentages. De jongste seizoensverwachting van het ECMWF voorziet voor onze omgeving dat de gemiddelde 2m-temperatuur voor de maanden december tot en met februari 40 tot 50 procent kans maakt om in het laagste tertiel uit te komen, vergeleken met de winters van de voorbije eeuw (een tertiel is 33,33...% van het totaal). De kans op een te koude winter is dus volgens deze seizoensverwachting iets groter dan normaal. Dat betekent dat er nog altijd 50 tot 60 procent kans is dat de winter uiteindelijk in de tertielen "normaal" of "te zacht" zal terecht komen.

Daarbij: het globale stromingspatroon berekenen is één zaak. We leven nu eenmaal op de grens van een koud continent met een warme Oceaan. Uiteindelijk hangt het toch allemaal af van kleine details. Zelfs bij een aanhoudende noordoostelijke stroming kunnen kleinschalige Noordzee-depressies de Lage Landen in de relatief zachte lucht houden, terwijl het een paar honderd kilometer verder bij onze Duitse buren de stenen uit de grond vriest. Blijven die kleinschalige fenomenen achterwege, dan wordt het met diezelfde stroming ook bij ons ijskoud. Geen enkele seizoensmodel kan daar nu al een uitspraak over doen. Daarvoor draaien deze modelen op een veel te grove schaal.

18:57 Gepost door Gert | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

08-11-10

Tijdelijk wat minder zacht

De voorbije week heb ik de eerste strenge vorst meegemaakt en het eerste natuurijs zien liggen. Ik heb daarvoor wel een beetje "vals" moeten spelen door naar Zweden af te reizen, meer bepaald naar Amot op 61°NB. Voor de kenners: dat is het dorp van het officiële weerstation met synops-stationscode 02440. Zondagochtend daalde het kwik er tot -10°C, vanochtend zelfs tot -13°C maar dat hebben we niet meer "live" meegemaakt.

In Vlaanderen zijn we inmiddels in een wat minder zachte periode aanbeland, maar met minima de volgende dagen rond 4°C en maxima rond 8 à 9°C is het natuurlijk nog niet koud te noemen. Alleen in de nacht van woensdag op donderdag lijkt er een (heel) klein kansje te bestaan op vorst in de thermometerhut. Vanaf donderdag overdag loopt het kwik snel op en komen we opnieuw in een erg zachte periode terecht. "Boosdoener" is een diepe depressie die via Schotland naar Scandinavië trekt. Vanaf donderdag mogen we in het Gentse maxima verwachten tussen 12 en 16°C. De minima liggen dan rond 9°C. Er valt ook een behoorlijke plens regen, vooral donderdag, vrijdag en zaterdag. Vanaf zondag zou het wat minder nat worden.

Volgende week lijkt dan een westcirculatie op de weerkaarten te komen, met uiteraard nog altijd zacht weer tot gevolg, al gaan er wel opnieuw enkele graadjes af. In de westcirculatie trekken geregeld frontale systemen mee. Regen en (soms vrij veel) wind blijven dus de dienst uitmaken.

16:58 Gepost door Gert | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |