15-01-07

Gevaarlijke én interessante weerkaarten

Er staat de volgende dagen op weergebied het één en ander te gebeuren. Een eerste situatie heeft weinig of niets met winterweer te maken. Donderdag trekt een diepe depressie van Schotland richting Oostzee. Het bijhorende zware windveld, een zware tot zeer zware storm, lijkt vooral het noorden van Nederland, Noord-Duitsland en Denemarken te gaan treffen. Maar ook in Vlaanderen zal de wind zwaar uithalen. Volgens experts zijn bij ons rukwinden van 130 kilometer per uur mogelijk, op basis van de computerverwachtingen van vandaag. Dit is een potentieel zeer gevaarlijke situatie. Het wordt zaak om tot en met donderdag de weerberichten goed te volgen. Het is immers tot in laatste instantie zeer moeilijk om op een paar honderd kilometer exact te bepalen waar de storm het hardst zal toeslaan.

Daarna gebeuren er dingen die voor de winterliefhebber van belang zijn. Eens de stormdepressie naar het oosten is weggetrokken, begint de luchtdruk op de noordelijke Atlantische Oceaan te stijgen. Op die manier ontstaat een blokkade en draait de hoogtestroming boven de Lage Landen eerst naar het noordwesten, daarna naar het noorden en volgens het Amerikaanse GFS-model uiteindelijk naar het noordoosten. Dat betekent dat voor het eerst deze winter de temperatuur beduidend zal gaan dalen onder invloed van transportkoude. Na volgend weekend kan er wat natte sneeuw gaan vallen, in de Ardennen boven de 500 meter zelfs droge sneeuw. 's Nachts kan het ook in het laagland gaan vriezen, overdag lijken de temperaturen onder de 5 graden te blijven. Het Amerikaanse GFS-model laat ruimte voor nog wat koudere ontwikkelingen, waarbij een begin van ijsvorming vanaf volgende week niet uit te sluiten is. Het Europese ECMWF-model is wat terughoudender. Ook hier is er volgende week kans op nachtvorst, maar volgens de operationele berekening zou de continentale stroming maar tijdelijk zijn en stroomt er daarna weer minder koude lucht vanover zee binnen.

Maar daar maken we ons nog geen zorgen over. Gezien het feit dat drie dagen geleden alle modellen nog een voortdurende westcirculatie berekenden, is deze ontwikkeling naar een kouder weertype al een onverwachte sprong voorwaarts voor de winterliefhebber. We zien wel hoe het verder evolueert.

 

Op onderstaande ECMWF-verwachtingskaart voor donderdag met de windsnelheid op 850 hPa (ongeveer 1500 meter hoogte), zien we de het grootste windveld boven Zuid-Engeland, het noordwesten van Vlaanderen en Nederland. De gemiddelde windsnelheid ligt op die hoogte zo hoog, dat ze zelfs buiten de schaalverdeling valt (meer dan 40 m/s of 144 km/u). Dit zorgt ook aan de grond voor zwaar stormweer.

ijsverw

Daarna onstaat op de noordelijke Atlantische Oceaan een blokkade en stroomt koudere lucht uit het noorden naar de Lage Landen:

ijsverw2

Bron kaarten: www.ecmwf.org

 

21:35 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

13-01-07

Eerste teken van verandering?

Het kan verkeren. Schreef ik op basis van de weerkaarten van gisteren nog dat er niet de minste aanwijzing was dat er winterweer op komst was, dan laten de verschillende modellen vanochtend toch wat ruimte voor meer winterse ontwikkelingen vanaf begin volgende week (over een dag of 8 dus). Zowel ECMWF als GFS komen met wat koudere ontwikkelingen. Afwachten maar of de trend zich door zet.

 

Op de hoogtekaarten van ECMWF zien we op het einde van de verwachtingsperiode een noordwestelijke stroming ontstaan, met kans op wat winterse neerslag. We blijven de situatie volgen. De nieuwe pluimverwachtingen zullen straks al wat meer duidelijkheid geven.

 

omslag

 

11:21 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

12-01-07

Wordt dit een historische winter?

De westcirculatie dendert onverminderd voort en er is niet de minste aanwijzing dat daar de eerste tien dagen verandering in komt. De kans op wat guurder weer op het eind van de maand is nog altijd aanwezig, maar dat betekent niet dat we meteen op een omslag naar winterweer moeten rekenen. Het is zelfs een typisch fenomeen voor een westcirculatie: forse depressies op de noordelijke Atlantische Oceaan kunnen in de "achterkamer", het gebied achter het koufront, een portie maritiem polaire lucht aanvoeren. De wind draait dan naar het noordwesten en de bovenluchten kunnen dan tijdelijk koud genoeg zijn om voor wat natte sneeuw te zorgen. Of het ook zo ver komt, is nog lang niet zeker. Na het weekend koelt het eventjes wat af, met een kleine kans op wat grondvorst en maxima rond een graad of 7, maar vanaf woensdag begint het kwik alweer aan een klim tot ruim boven de tien graden. Tegen volgend weekend zou het dan weer wat frisser kunnen worden.

Een kleine kans op wat guurder weer, dat houdt meteen ook in: een grote kans op het voortzetten van het huidige zachte weer. Deze winter ligt tot nu toe op recordkoers. Als we op deze weg verder gaan, en die kans is reëel, wordt dit gewoon de zachtste winter sinds het begin van de waarnemingen. Het koudegetal (of Hellmanngetal) in De Bilt én Ukkel bedraagt op dit ogenblik 0,0. Daar komt met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid de eerste tien dagen alvast geen verandering in. Een winter met een blanco koudegetal is totnogtoe nooit voorgekomen. Zorgt de winter van 2007 voor een primeur? Na al de warmterecords van de afgelopen maanden zou het amper nog verbazen. De kans dat de winter recordzacht verloopt, lijkt me op dit moment een stuk groter dan de kans de vrieskou toch nog zal toeslaan. Ik hoop voor alle schaats- en sneeuwfans dat ik mijn mening de komende weken nog moet herzien.

bovenlucht1

 

Op bovenstaande kaart het GFS-ensemblegemiddelde van de temperatuur op 850 hPa (ongever 1500 meter hoogte) op 22 januari. De bovenlucht koelt op die hoogte boven ons land af tot ongeveer -5°C. Met een aanvoer van over zee goed voor misschien wat winterse neerslag en natte sneeuw, vooral dan in de Ardennen, maar zeker nog geen aanzet tot écht winterweer.

22:23 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: weer, winterweer, winter |  Facebook |

09-01-07

Kansje op wat guurder weer

Beste lezers van het forum van Piet Paulusma. U bevindt zich hier op een archiefbladzijde van mijn ijsverwachting. Voor het meest actuele bericht klikt u hier: http://ijsverwachting.skynetblogs.be. Met dank voor uw interesse! 

 

De temperatuur liep vandaag in Drongen op tot een vrolijke, zeg maar januari onwaardige +14,3°C. Ook de volgende dagen moeten we niet op winterweer rekenen. De maxima lopen elke dag vlot op tot boven de +10°, behalve misschien op donderdag. Het blijft sterk wisselvallig en er is kans op flink stormweer, met windstoten tot boven 100 km/u. In eerste instantie op donderdag, maar ook nog later in de tiendaagse verwachtingsperiode. De precieze timing is iets om later in de gaten te houden. Een aantal leden van het EPS kwamen vanochtend zelfs met rukwinden tot 144 km/u (40 m/s) in De Bilt op het einde van de verwachtingsperiode. Gewis iets om aandachtig in de gaten te blijven houden.

De straalstroom lijkt op termijn iets zuidelijker te gaan liggen. Volgens de 15-daagse EPS-pluim van het ECMWF-model, geldig voor het Nederlandse De Bilt, lijkt de temperatuur daardoor op het einde van de periode wat te gaan dalen, terwijl de wisselvalligheid blijft. Met andere woorden: het zeer zachte weer zou plaats kunnen gaan maken voor guur weer met veel wind, "koude" regen en een kansje op natte sneeuw. Dan moeten we denken aan maxima rond of iets boven de 5 graden en minima tussen het vriespunt en +5°. Een droge vorstperiode hoeven we niet te verwachten, ijsvorming al evenmin.

 

Op het grafiekje links onderaan is het duidelijk te zien dat de temperatuur op het einde van de periode wat lijkt te gaan dalen (elk groen lijntje staat voor een aparte berekening van het EPS, de rode lijn is de hoofberekening, de blauwe stippellijn de zogenaamde controle-run en de bruine stippellijn het gemiddelde van alle berekeningen)

Het blijft tot op het eind van de periode sterk wisselvallig (zie neerslaggrafiek links bovenaan). De sneeuwgrafiek rechts onderaan maakt duidelijk dat er een kansje is dat die neerslag zal vallen als sneeuw. Natte sneeuw, gezien de positieve temperaturen.

Let ook op de leden van het ensemble die windstoten berekenen tot 144 km/u (40 m/s) in het grafiekje rechts in het midden.

Dergelijke grafieken bestaan trouwens ook voor Ukkel, maar die worden door het KMI niet vrijgegeven. Ook nog even opmerken dat de geschetste gure ontwikkelingen wel heel ver in de verwachtingsperiode liggen en deze nieuwe 15-daagse pluimverwachting haar deugdelijkheid nog moet bewijzen. Daarom spreek ik het liefst van een "kansje" op guur weer.

vijftien

 

Bron grafiek: www.knmi.nl

 

21:28 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: weer, weerbericht, winter, winterverwachting |  Facebook |

06-01-07

Hopen op het tweede deel van de winter

Nog altijd is er geen enkele aanwijzing te vinden dat de winter plannen smeedt om toe te slaan in de Lage Landen. De westcirculatie blijft dominant op de weerkaarten staan. Betekent dit dat we de winter dit jaar stilaan definitief mogen afschrijven? Neen. Er is nog altijd een kans dat de kou toeslaat in het tweede deel van het seizoen. Alleen moeten we die kans ook niet te hoog meer inschatten. Winterverwachtingen hebben voor onze contreien weinig waarde, maar er is één regel die wel lijkt op te gaan: na een te zachte wintermaand, is de kans dat de volgende maand ook te zacht wordt (iets) groter dan normaal.

Een tweede probleem is, dat de transportkoude nu wel van heel ver moet komen. De westcirculatie zorgt voor bovennormale temperaturen tot in centraal Siberië. Als er een oostelijke stroming ontstaat, kan het nog dagen duren voor het hier begint te vriezen. Nu heeft februari 1986 aangetoond dat dit weldegelijk kan. Toen ontstond al op 1 februari een oostelijke stroming zonder dat er kou voorradig was. Maar die stroming hield zo lang aan dat het stilaan harder en harder begon te vriezen en op 26 februari kon de Elfstedentocht worden gehouden.

Dat er nu weer zo iets te gebeuren staan, daarvoor is nog geen enkele aanwijzing te vinden. De EPS-pluim van EC0612 verwacht thermische hoogstandjes in de loop van de komende werkweek, met temperaturen die kunnen oplopen tot 14 graden. Op het einde van de tiendaagse periode lijkt het kwik iets te dalen, met maxima onder de tien graden en minima onder de 5 graden. Dat is een lichte daling, maar nog altijd ruim boven normaal.

Maar wie weet is het een eerste aanzet tot een wat koudere periode. We moeten toch ergens beginnen.

 

westsib1

 

Op deze kaart van het noordelijke halfrond is duidelijk te zien hoe de westcirculatie de zachte oceaanlucht tot diep in Siberië pompt en ook daar zorgt voor temperaturen die ruim boven normaal liggen.

03-01-07

Geen verandering in zicht

Neen. Dat is het kort en bondige antwoord op de vraag of we de eerstkomende tien dagen winterweer kunnen verwachten. De huidige luchtdrukverdeling laat nog altijd geen enkele ruimte voor koude ontwikkelingen. Vorst en sneeuw maken niet de minste kans.

We zitten momenteel in een situatie die angstwekkende gelijkenissen begint te vertonen met de superzachte winters op het eind van de jaren tachtig: een spijkerharde westcirculatie waarin af en toe randdepressies over de Benelux trekken. Voor meer info: zie ook het weerpraatje van KNMI-meteoroloog Adrie Huiskamp op de website van de VWK.

Het Amerikaanse GFS-model laat op de lange termijn (meer dan tien dagen vooruit) af en toe wel eens een aanzet zien tot wat drukverdelingen die meer uitzicht bieden op winters weer, maar die zijn vooral te beschouwen als theoretische mogelijkheden: ze laten zien hoe het eventueel nog tot winter zou kunnen komen, maar een echte voorspellende waarde hebben ze voorlopig niet.

De staafverwachting voor de minimum- en maximumtemperatuur van het KNMI, gebaseerd op het Europese ECMWF-model spreekt boekdelen. Ze kleuren voor de komende tien dagen bloedrood en dat wil zeggen: een temperatuur die minstens vier graden boven het langjarig gemiddelde voor begin januari ligt. Het is een heel handige grafiek: zolang rood hier de overheersende kleur is, verwacht je best niet te veel van beloftevolle operationele kaarten op de lange termijn.

Veel meer dan gelaten afwachten wat er op de lange termijn komen gaat, kan de winterliefhebber momenteel niet doen. We blijven het in de gaten houden.

rood

 

23:12 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: weer, weerbericht, winter, winterverwachting |  Facebook |

01-01-07

Westcirculatie ten voeten uit

De verwachte overgang van rustig hogedrukweer naar een westcirculatie, is er inmiddels gekomen en het lijkt er eentje van de hardnekkige soort te zijn. Daarmee staat het grootschalige weerbeeld voor de eerste tien dagen van januari vast: een stevige westelijke stroming met een komen en gaan van depressies. In de nacht van 30 op 31 december en (in mindere mate) in die van Oud op Nieuw, konden we daar al kennis mee maken. Venijnige randdepressies trokken toen over de Lage Landen.

De temperatuur komt de volgende dagen ruim boven de norm te liggen. Als we in een warme sector van een depressie vertoeven, klimt het kwik vlot tot een graad of 12, of nog iets hoger. Komen we daarna in de koude sector terecht, dan daalt het kwik tot een graad of 5. Of het daarbij dag of nacht is, speelt in deze tijd van het jaar geen rol. Bij een meer noordwestelijke stroming, kan er in de zogenaamde "achterkamer" van een depressie wel eens wat natte sneeuw vallen. Die kans zit er voor Vlaanderen voorlopig niet in. In de Ardennen kan er wel wat winterse neerslag voorkomen.

De westcirculatie zorgt er voor dat de winter ook in Oost-Europa geen schijn van kans maakt. Dat hypothekeert de kans op koud winterweer bij ons. Zelfs als er meer gunstige drukontwikkelingen komen, zal de kou nog niet op één-twee-drie bij ons zijn. De druksystemen blijven voorlopig totaal verkeerd liggen: hoge druk in het zuiden, depressies in het noorden. Pas als die situatie volledig omkeert, maakt de winter hier een kans. Het Amerikaanse GFS-model liet tijdens de jongste uitdraaien op de lange termijn wat meer hogedruk in de buurt van Scandinavië zien, maar overtuigend was het allerminst en ook de ensembles gingen nog niet mee in die ontwikkelingen. Kort samengevat: de eerste helft van januari kunnen we de winter afschrijven. Als Thialf er nog iets van wil maken, zal dit in de tweede helft van dit seizoen moeten gebeuren.

 

Op deze kaart van het Britse UKMO-model is de verpletterende westcirculatie duidelijk te zien: hoge druk in het zuiden, lage druk in het noorden en daartussen een strakke westelijke stroming boven ons land. Deze situatie moet volledig omkeren om de winter een kans te geven.

ukmo1

20:30 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: weer, weerbericht, winter, winterweer |  Facebook |