IJsverwachting voor Vlaanderen

Het koudere weer op de lange termijn blijft in de verwachting zitten, maar wordt voortdurend uitgesteld. Het zou volgens het Europese weermodel nu pas vanaf donderdag zijn dat we droog en koud vriesweer krijgen. Tot dan moeten we het stellen met "kwakkelweer": nu en dan wat sneeuw, een tijdelijk sneeuwdek, 's nachts lichte vorst, overdag lichte dooi, winterse buien, dinsdag weer wat regen, daarna weer wat winterse buien,... Voor een schaatser weinig "zinvol" winterweer dus.

De operationele berekening van UKMO, GFS en GME (DWD) waren vanavond niet goed. Ze houden allemaal het hogedrukgebied veel te ver naar het oosten, zodat wij de hele volgende week onder invloed blijven van maritieme (en dus zachte) luchtstromingen. De operationele berekening van het Europese ECMWF is zoals gezegd vanaf donderdag beter, ook de ensembles van ECMWF en GFS laten veel ruimte voor (diep)winterse ontwikkelingen vanaf donderdag. De afwijkende hoofdberekeningen van zowel de Britten, de Amerikanen als Duitsers doen mij toch besluiten dat een inval van de winter vanaf donderdag toch nog een stuk minder waarschijnlijk is dan de ensembles doen vermoeden.

De verwachtingskaarten die vanavond uit de Europese weercomputer zijn gerold, zijn voor de winterliefhebber te mooi om waar te zijn. En daar zit meteen ook mijn grootste bezwaar. Ze zijn dus te mooi om waar te zijn. De kans is erg klein dat de verwachtingskaarten op die termijn uiteindelijk ook op de analysekaarten zullen staan. En aangezien de verwachtingskaarten moeilijk nóg beter kunnen zijn, is het te aan te nemen dat het uiteindelijk wel zal meevallen (of voor de winterliefhebber dus tegenvallen) met de winterkou. Maar misschien ben ik nu wel wat te pessimistisch.

Zoals verwacht kregen we vandaag een koude dag. Het kwik lag vanochtend vroeg in Drongen rond -4°C, daalde kort voor de middag nog tot -5,4°C en steeg in de namiddag niet boven de -1,5°C. Met andere woorden: opnieuw een ijsdag. Komende nacht daalt het kwik tot rond -7°C in het Gentse. Morgen draait de wind geleidelijk naar het noordwesten, zodat er zachtere lucht binnen komt waaien. Een neerslagzone zorgt voor regen, mogelijk voorafgegaan door sneeuw. 's Avonds laat kan het kwik oplopen tot dicht tegen +5°C. Dat is meteen ook het zachtste moment van de komende week. In de loop van donderdagavond begint het kwik opnieuw te dalen en de neerslag krijgt opnieuw een winters karakter.

Vrijdag krijgen we een nieuwe neerslagzone te verwerken. We zien dan net het omgekeerde gebeuren: de regen gaat geleidelijk over in natte sneeuw en sneeuw. Overdag ligt het kwik rond +1°C, 's nachts vriest het licht. Er vormt zich allicht minstens tijdelijk een sneeuwdek. Dat alles gebeurt met een noordwestelijke tot noordelijke stroming. Sneeuw bij een noordwestelijke stroming is eerder zeldzaam in Vlaanderen, maar de Noordzee is inmiddels een stuk kouder dan we de voorbije winters gewoon waren. Dat zorgt ervoor dat de zeewind de temperatuur niet zo fel meer kan doen oplopen.

Begin volgende week zien we op de verwachtingskaarten een krachtig hogedrukgebied ontstaan ten noorden van ons. Daardoor wordt de stroming continentaal en kan koude landlucht onze streken veroveren. Het vriest dan 's nachts matig en plaatselijk streng, overdag schommelt het kwik rond het vriespunt of blijft het licht vriezen. De vijftiendaagse pluim van EC2612 laat het winterweer voort duren tot het einde van de verwachtingsperiode, dat is tot 10 februari. We weten ondertussen dat we dat toch maar best met een korreltje zout nemen. Laten we eerst maar eens kijken of deze koude verwachtingskaarten zich kunnen handhaven.

Hieronder: de Europese weercomputer verwacht begin februari een geblokkeerde situatie. Zachte oceaanlucht kan ons niet bereiken en wordt helemaal naar Groenland gestuurd. Vanuit Oost-Europa (waar het dezer dagen bitter koud is), stroomt koude landlucht naar de Benelux.

De winter herpakt zich eventjes de volgende dagen, maar in Vlaanderen zitten er voorlopig nog niet meteen nieuwe schaatsdagen aan te komen. De voorbije dagen lag de vorstgrens vlak in de buurt. Terwijl het bij ons dag en nacht dooide, bleef het in het noorden en noordoosten van Nederland dag en nacht vriezen. Het is voor ons moeilijk voor te stellen, maar er is de voorbije dagen zelfs geschaatst op een stukje van het IJsselmeer, vlakbij Hindeloopen.

Oorzaak van dit grote verschil in weerbeeld tussen Vlaanderen en Noordoost-Nederland was een stevig hogedrukgebied boven Noordoost-Europa, dat nog net zijn invloed liet gelden ten noorden van de Grote Rivieren. Wij zaten onder de invloed van depressies boven de zuidelijke Noordzee.

De volgende dagen verplaatst het hogedrukgebied zich van Scandinavië naar de Atlantische Oceaan, ten westen van Ierland. Dat betekent dat wij héél eventjes in erg koude lucht terecht komen, op het ogenblik dat de kern van het hogedrukgebied ten noorden van ons passeert. Daardoor vriest het de volgende twee nachten matig en ook morgen dinsdag komt het kwik niet boven het vriespunt uit. Die koude passage is maar van korte duur. Als de anticycloon woensdag zijn nieuwe plek heeft ingenomen, stelt zich een noordwestelijke stroming in. We krijgen dan te maken met winterse buien en sneeuwbuien. 's Nachts vriest het licht, overdag ligt de temperatuur enkele graden boven het vriespunt. De kans dat er tegen het einde van de week op veel plaatsen een (al dan niet tijdelijk) sneeuwdek ligt, is groot.

Opvallend is dat de verschillende weermodellen het deze keer erg eens zijn over de evolutie. De zekerheid is dus relatief groot. Ook op de langere termijn zijn er grote overeenkomsten. Nadat we vanaf zondag en maandag eventjes te maken krijgen met een westelijke stroming, lijkt het er op dat op het einde van de tiendaagse periode het zwaartepunt van de hogedruk opnieuw ten noorden van ons komt te liggen. Als dat inderdaad uitkomt, zou dat het begin kunnen zijn van een koude februarimaand. Maar toegegeven: dat is voorlopig wel heel erg koffiedik kijken.