25-12-10

Uitzonderlijke kerstdagen

Voor wie niet aan de kust of het uiterste westen van het land woont, zijn dit gedenkwaardige kerstdagen. In grote delen van Vlaanderen ligt een dik pak sneeuw, zodat we daar echt wel van een spierwitte Kerst kunnen spreken. Van een traditionele Kerstdooi is er dit jaar geen sprake, alhoewel ze daar in West-Vlaanderen uiteraard én terecht anders over denken. Dat toont trouwens mooi aan hoe kantje-boordje het allemaal is geweest. De meeste sneeuw viel op de scherpe grens tussen winterweer en dooiweer. Zo steeg het kwik in de zuidelijke Ardennen donderdag eventjes tot +5°C, waardoor het daar heeft geregend en het sneeuwdek eerst afsmolt vooraleer daarna weer wat aan te groeien.

Er viel de voorbije dagen op de meeste plaatsen dan wel veel sneeuw, echt koud was het niet. In grote delen van Vlaanderen schommelde het kwik de voorbije dagen rond het vriespunt en kwamen er amper hellmannpunten bij. Vorige nacht vroor het in het binnenland opnieuw matig.

Het valt op dat de berekeningen van de weercomputers de voorbije dagen de raarste sprongen maakten. Niet alleen de operationele run, maar ook het complete ensemble sprong voortdurend heen en weer van koud vriesweer naar zacht dooiweer en omgekeerd. Het Nederlandse KNMI besloot daarom zelfs maar om geen uitspraken te doen over de zogenaamde "EPS"-periode, dat is de periode van 5 tot 10 dagen vooruit. Een wijze beslissing als je het mij vraagt. Meestal is het EPS bruikbaar om een soort van kansverwachting op te maken voor het weer op de lange termijn, maar zelfs dat was nu niet mogelijk. Er is een nieuwe blokkade in de maak en daar hebben de modellen het traditioneel moeilijk mee. Nu grote delen van het Europese continent besneeuwd en koud zijn, heeft elke verschuiving van de positie van de drukgebieden erg grote gevolgen voor het weerbeeld bij ons. Het kaartje onderaan deze bijdrage maakt duidelijk waarom. De grens tussen koude continentale lucht en zachte maritieme lucht blijft zich in onze buurt ophouden. Dat leidt tot een temperatuursverschil (een "temperatuursgradiënt" in meteorologische vaktaal) van soms maar liefst 20°C op amper tweehonderd kilometer afstand.

De volgende dagen gaan de scherpste kantjes van de winter er wat af. Er heeft zich een hogedrukgebied gevormd boven de Britse Eilanden en dat zorgt vanaf deze namiddag voor een zwakke noordwestelijke stroming. Er komt dus wat minder koude zeelucht onze kant op, in Nederland ook bekend als een "dooi om de noord". Dat is vanavond al merkbaar. Eerst vriest het nog, maar in de loop van de nacht begint het kwik te stijgen. Er kunnen ook enkele sneeuwbuien binnendrijven van boven zee.

Morgen zondag is er kans op nog wat winterse buitjes, bij maxima die in het Gentse rond 3°C schommelen. Het sneeuwdek krijgt het dus moeilijk in onze omgeving. In het oosten van Vlaanderen komt het kwik amper boven het vriespunt en vallen er een aantal sneeuwbuitjes. Daar kan het dikke sneeuwdek zich moeiteloos handhaven.

Maandag kruipt het eerder genoemde hogedrukgebied het vasteland op. De kern vestigt zich boven de Alpen, waardoor er bij ons een zuidelijke stroming staat. Een Atlantische depressie begint erg opdringerig te worden. In een échte winter zoals we nu meemaken, kan de kou uit alle richtingen komen. Dat merken we maandag, want de zuidenwind voert koude lucht uit Frankrijk aan. Na een nacht met lichte vorst liggen de maxima rond het vriespunt in het Gentse. In de besneeuwde provincies blijft het de hele dag licht vriezen.

Volgens sommige weermodellen zou dinsdag het warmfront van de Atlantische depressie ons land vanaf het westen bereiken. Dat zou betekenen dat we de dag beginnen met sneeuw, die in het westen snel overgaat in regen. Aan de kust zou de temperatuur oplopen tot +5°C 's avonds. In Limburg zou dat zijn tot een graad of 3. Woensdag zou het kwik in het Gentse zelfs oplopen tot +7°C, althans volgens de operationele berekening van het ECMWF-model.

Als we er (voorzichtig) het EPS bijhalen, dan zien we dat het Europese weermodel zelf al sterk twijfelt of deze dooiaanval wel doordringt tot het oosten van Vlaanderen. Er staat niet al te veel wind. De zachte lucht zal dus de nodige moeite hebben om de koude plaklaag boven het sneeuwlandschap op te ruimen. De vraag is zelfs of de dooi-aanval dinsdag en woensdag wel zo overtuigend het westen zal kunnen inpalmen als de opertionele run berekent. Dat zien we ook aan de operationele run van het Amerikaanse GFS-model (GFS2506). Dat laat het warmfront veel vroeger stuklopen op de koude lucht. Volgens dit model wordt het tot en met donderdag nergens in Vlaanderen zachter dan +1°C (een enkele keer in een smalle kuststrook uitgezonderd) en krijgen we daarna weer ijsdagen. Volgens dit model is van echte dooi geen sprake. We houden hier dus nog een slag om de arm.

Vanaf donderdag zien we opnieuw een hogedrukgebied ten noorden van ons. Daardoor draait de wind opnieuw naar de oostelijke sector en kan het in heel Vlaanderen opnieuw afkoelen.  Maar zoals gezegd is de evolutie nog heel onzeker.

Tot slot wat betreft de schaatsmogelijkheden: door de mildere temperaturen en een toename van de wind in Friesland, zijn daar op heel wat plaatsen nieuwe wakken ontstaan en is het ijs wat minder dik geworden. De prille Elfstedenkoorts die bij sommigen was ontstaan, is dus alweer (tijdelijk?) gaan liggen.

Illustratie: dit temperatuurskaartje berekent de operationele run van het ECMWF-model voor komende donderdag:  +6°C in onze Westhoek en -12°C in Groningen. Het is meteen duidelijk dat een kleine verschuiving in het patroon gigantische gevolgen kan hebben voor het weerbeeld. (Bron: www.wetter24.de)

tegenstelling.png

15:30 Gepost door Gert | Permalink | Commentaren (2) |  Facebook |

Commentaren

Deze namiddag eens met de boor op stap geweest naar kreekje achter mijn deur.(Sint-Laureins) Reeds een dikte van 7/8cm, wel door de sneeuw ijs van slechte kwaliteit maar doenbaar. Morgenvroeg snel eens schaatsen aantrekken dus :-)

Gepost door: Kristof | 25-12-10

Dag Kristof,

Dat is verrassend veel. Veel plezier in elk geval!

Groetjes,

Gert

Gepost door: Gert | 25-12-10

De commentaren zijn gesloten.