IJsverwachting voor Vlaanderen

Op één punt verschilt deze winter van pakweg zijn vorige vijf voorgangers: waar de voorbije jaren de winterse oplossingen steevast weer verdwenen als het moment van waarheid dichterbij kwam, krijgen nu de schuchtere koude weerkaarten op lange termijn meer en meer bijval naarmate ze dichterbij komen.We zien het ook nu weer gebeuren. Een paar dagen geleden zagen we op het einde van de verwachtingstermijn weerkaarten opduiken die zelf nog niet winters waren, maar wel ruimte lieten voor verdere winterse ontwikkelingen. Nu duiken de eerste langetermijn-kaarten op die op de langere termijn zelf al winters zijn. Vanavond kwamen zowel de operationele berekening van ECMWF, UKMO als GME (DWD) met vrij mooie tot erg mooie winterkaarten vanaf volgend weekend. Alleen het Amerikaanse GFS was vanavond wat minder voortvarend, maar dat model liet de vorige dagen dan weer enkele mooie winterse oplossingen zien.

"Vanaf volgend weekend": dat is meteen ook het addertje onder het gras. Dat is nog een week verder en in die periode kan er nog veel fout lopen. De modellen laten in elk geval opnieuw een blokkade ontstaan. In de ochtendrun berekende ECMWF die high-over-low blokkade nog iets te ver naar het oosten om het bij ons te laten winteren. In de 12Z-run komt die blokkade precies goed te liggen, met het "high" over Scandinavië en het "low" over onze omgeving, zodat koude continentale lucht naar ons kan toestromen.
Het berekenen van het ontstaan van blokkades én de precieze ligging ervan, blijft voor de weermodellen een moeilijke materie. We mogen dus verwachten dat de kaarten nog een paar keer over en weer zullen schuiven vooraleer duidelijk wordt of de winter écht opnieuw een kans maakt.

Intussen wordt het de komende dagen ook niet echt zacht. Ook morgen al zien we hogedruk boven Scandinavië en een depressie ten zuiden van ons, zodat lucht van het zuidoosten naar onze omgeving wordt gevoerd. Daardoor kunnen we de hele komende werkweek 's nachts lichte vorst verwachten, terwijl de maxima oplopen tot +4 à +5°C. Ons land wordt tijdelijk een "frontenkerkhof": een gebied waar verzwakte neerslagzones tot stilstand komen en geleidelijk oplossen. Zo'n situatie met een frontenkerkhof is in het verleden nog al een opmaat geweest naar een mooie winterse periode.Of dat nu ook weer het geval is, zal de volgende dagen moeten blijken.

Hieronder drie kaarten uit de 2512Z-run van drie verschillende weermodellen die, als ze uitkomen, de poort kunnen openzetten voor een hernieuwde winterperiode. Van boven naar onder: GME (DWD), UKMO en ECMWF.

Bron kaarten: www.wetterzentrale.de

De eerste dagen verandert er weinig op de weerkaarten en is er van winterweer weinig of niets te merken, een sporadisch nachtvorstje of sneeuwvlokje in de Ardennen niet te na gesproken. Maar stilaan verschijnen er enkele signalen dat een hernieuwde winterprik in februari niet uit te sluiten is. We blijven voorzichtig: het is nog lang niet zeker, maar een aantal noodzakelijke bouwstenen worden stilaan in stelling gebracht. De onderstaande ontwikkelingen zijn gebaseerd op de operationele run van EC2200.

Atlantische depressies bepalen nu al meer dan een week ons weerbeeld en hebben de winter ver teruggedrongen, tot diep in het Euraziatische continent. Vandaag ligt een diepe depressie met haar kern van 934 hPa tussen Schotland en Noorwegen. Er ontwikkelen zich twee kleine, maar venijnige randdepressies. Eentje trekt met haar kern net ten zuiden van Vlaanderen verder naar Duitsland en Denemarken. Het ziet er naar uit dat we aan het ergste windveld ontsnappen. Een tweede diept zich snel uit boven de Golf van Biskaje en zorgt op zaterdag voor stormweer boven het zuiden van Frankrijk. Daar zou het wel eens bijzonder fel te keer kunnen gaan, met rukwinden tot 130 km/u in het binnenland.

Terwijl "onze" randdepressie opvult en tegen zondag van de weerkaarten verdwijnt, vestigt de "Franse" depressie zich uiteindelijk voor langere tijd in de buurt van de Middellandse Zee. Maandag komt een nieuwe kern van de Atlantische depressie boven het Kanaal en later vlak in onze buurt te liggen. Boven Scandinavïë stijgt de luchtdruk stilaan. Dinsdag staat er boven Nederland een zwakke oostelijke stroming. Omdat er oost van ons geen kou voorhanden is, wordt het daar nog niet echt koud. Vlaanderen ligt dinsdag in een zadelgebied.

Woensdag zouden we tijdelijk weer in een zwakke westelijke stroming terecht komen, maar boven het noorden van Scandinavië blijft het hogedrukgebied zich versterken. Aan de oostzijde daarvan stroomt geleidelijk ijskoude lucht in de richting van West-Rusland. In Moskou zou tegen het einde van volgende week de temperatuur vlotjes kunnen dalen tot -20°C en lager. In elk geval toch volgens de operationele berekening van EC2200. Het ensemblegemiddelde ligt met -8°C een stuk hoger, wat er op duidt dat de betrouwbaarheid van de kaarten (met de bijhorende opbouw van het reservoir met koude lucht) op die termijn nog aan de lage kant is.

Als die koude lucht boven Oost-Europa er toch zou komen, moet die ons ook nog zien te bereiken. Dat lijkt niet onmogelijk te zijn, al moeten we dat niet voor begin februari verwachten. In het eps zien we op de lange termijn stilaan wat koude oplossingen binnensluipen, waaronder de controle-run als meest extreme, met op het einde van de vijftiendaagse verwachtingsperiode maxima rond -4°C en minima rond -7°C en lager. Voorlopig krijgt deze koude oplossing weinig of geen steun, maar dat schreven we ook op de vooravond van de winterperiode die eind december begon en uiteindelijk kregen de weinige koude oplossingen meer en meer bijval. Het is in elk geval hoopvol voor de schaatsliefhebbers dat er stilaan weer wat koudere oplossingen op de weerkaarten verschijnen. De winter is nog niet voorbij, voor wie daar op 22 januari al aan zou durven te twijfelen.

De eerste week hoeven we nog altijd niet te rekenen op de terugkeer van de winter. Ik beperk mij hier even tot de tekst die ik vanavond voor mijn werk heb gemaakt. Die schetst een duidelijk beeld van de situatie:

Boven de Atlantische Oceaan zorgt een licht meanderende, maar erg sterke straalstroom ervoor dat er aan de grond telkens nieuwe depressiekernen ontstaan, die vervolgens naar het oosten trekken. Morgen en woensdag profiteren we even van de luwte tussen twee storingen in, maar donderdag trekt opnieuw een frontaal systeem over onze kust. Dit systeem hoort bij een depressiekern die boven de Noordzee postvat en vooral op donderdag en vrijdag voor veel wind kan zorgen.

Vanavond en vannacht trekken nog een aantal buien over de kuststreek. Deze buien kunnen een licht winters karakter krijgen en vergezeld gaan van een donderklap. In het tweede deel van de nacht komen er meer opklaringen en neemt de buienactiviteit wat af. Het kwik zakt tot 2°C. Goed zicht, matig tijdens de buien. De wind waait krachtig tot hard (6 à 7) uit ZW en neemt af tot vrij krachtig à krachtig (5 à 6).

Morgen wisselen zon en wolken elkaar af. De hele dag blijft de kans op een bui bestaan, mogelijk met wat stofhagel. 's Avonds vormt er zich nevel. Het kwik levert wat in en blijft steken bij 5°C. Meestal goed zicht, matig zicht tijdens de buien en later op de avond. Vrij krachtige tot krachtige wind (5 à 6) uit ZZW, afnemend tot matig à vrij krachtig (4 à 5).

Woensdag start met nevel en mist, die kan aanvriezen. In de loop van de ochtend wint de zon het pleit, maar in de namiddag neemt de bewolking alweer toe vanuit het zuidwesten. Het blijft zo goed als droog. De maxima halen 4 à 5°C. Eerst matig en plaatselijk slecht zicht, later matig zicht. De wind waait matig (4) uit Z.

Donderdag is het zwaarbewolkt tot betrokken met perioden van aanhoudende regen. Het kwik stijgt tot 8°C. Matig en tijdens de neerslag plaatselijk slecht zicht. Harde wind (7) uit Z, tijdelijk toenemend tot hard à stormachtig (7 à 8).

Vrijdag is het eerst zwaarbewolkt met nog wat regen, later komen er opklaringen en wordt het droger. Maxima rond 8°C. Eerst matig, later goed zicht. Harde wind (7) uit W.

Zaterdag wordt het vrij zonnig, met kans op een bui. Maxima rond 6°C. Krachtige wind (6) uit WNW. Goed zicht, behalve tijdens de buien.

(www.kustweerbericht.be)

Op de langere termijn (na het weekend) tekent ECMWF1912 een situatie die niet geheel kansloos is wat betreft een eventueel winters vervolg, maar zeker ook nog geen garantie. We zullen de volgende dagen zien of dit kansje overeind blijft of door de westcirculatie ongenadig van de weerkaarten wordt geveegd.