IJsverwachting voor Vlaanderen

De nacht van woensdag op donderdag is uiteindelijk wat minder koud uitgevallen dan eerst gedacht, met een minimum van +5°C in Drongen en -2°C plaatselijk op de Hoge Venen. Oorzaak was voornamelijk de wind, die wat feller uitpakte dan voorzien en daardoor de onderste luchtlagen door elkaar mengde. Als er geen wind en geen wolken zijn, koelt het door uitstraling vlak bij de grond snel af. Er ontstaat een zogenaamde "nachtelijke inversie". De koude plaklaag is vaak maar een paar tientallen meter hoog. Daarboven zit merkelijk zachtere lucht. Als er wind opsteekt, wordt de koude luchtlaag aan de grond snel gemengd met de zachtere lucht hogerop. De temperatuur in de thermometerhut zakt dan niet verder, of loopt zelfs op.

Begin volgende week mogen we ons opmaken voor een eerste wat koudere periode. In het zog van een diepe depressie tussen IJsland en Noorwegen (vandaag met een kerndruk van 937 hPa!) zakt een portie koude lucht naar het zuiden. De straalstroom begint te meanderen. Op dinsdag zien we de jet in onze omgeving naar het zuiden duikelen. Hij loopt dan van Groenland naar Portugal en Spanje, om vervolgens via Oost-Europa weer naar het noorden te klimmen. Op de ECMWF-verwachtingskaart van donderdag, zien we de polaire straalstroom zelfs tot in Noord-Afrika afdalen.

Aan de grond manifesteert zich dat in een langgerekt hogedrukgebied op de Atlantische Oceaan, met kern ten westen van Ierland, en een reeks depressies boven Scandinavië, de Noorse Zee en de Noordzee. Op woensdag tekent ECMWF een depressie met kern boven Sardinië, waardoor er bij ons een noordoostelijke wind staat.

Het resultaat is guur herfstweer, met vanaf maandag een aantal buien, een maximumtemperatuur net onder de 10°C in Vlaanderen en minima net boven of rond het vriespunt. In de hoge Ardennen vanaf dinsdag 's nachts lichte vorst, overdag temperaturen rond of iets onder +5°C en kans op wat winterse neerslag. Als die neerslag op het juiste moment valt (tegen de ochtend), kan het er zelfs eventjes wit worden. De kans dat we ook in Laag-België al wat vlokken te zien krijgen, is voorlopig bijzonder klein.

We maken ons op voor een paar zo goed als heldere en dus frisse nachten. De nacht van woensdag op donderdag lijkt voorlopig de koudste te gaan worden, met in de omgeving van Gent een minimumtemperatuur rond +2°C en nachtvorst aan de grond. Niet echt uitzonderlijk voor de tweede helft van oktober. Op 19 september daalde het kwik in Drongen trouwens al eens tot +2,2°C. Ook in de nacht van donderdag op vrijdag zijn er nog heel wat opklaringen, met een minimumtemperatuur rond 5°. Vrijdag trekt er een (niet al te actief) koufront over ons land, met relatief weinig neerslag. De maxima blijven al die tijd steken rond een graad of 13.
Zondag bevinden we ons dan in een warme sector en klimt het kwik overdag tot een graad of 16. Er staat dan tijdelijk een krachtige tot harde wind en er vallen enkele millimeter regen. Daarna koelen vooral de bovenluchten gevoelig af. Daardoor geven ook de maxima wat terrein prijs, met volgende week overdag temperaturen rond 11°C. De minima liggen rond 5°C. Dat is perfect normaal voor de tijd van het jaar.

Voorlopig geen winters weer bij ons, maar hoe zit het in de Ardennen? Op de Hoge Venen kan het kwik donderdagochtend dalen tot dicht tegen de -5°C, maar overdag loopt het weer probleemloos op tot boven de 10 graden. Winterse neerslag is ook daar de eerste dagen nog niet in het vooruitzicht. De maxima liggen er volgende week rond een graad of 8. Op het einde van de verwachtingstermijn, in de ochtend van 1 november, geven de weermodellen tijdelijk een sneeuwkans van 40 procent voor de omgeving van Elsenborn, bij licht positieve temperaturen. Misschien net voldoende voor wat eerste Ardense natte vlokken, maar veel stelt het in elk geval nog niet voor.