IJsverwachting voor Vlaanderen

We kunnen ons opmaken voor een weekje bovennormale temperaturen, met maxima tot tegen de +10° en tot en met zaterdag 3 februari zo goed als geen kans op nachtvorst. Vooral woensdag is er ook kans op regen. Kortom: vooruitzichten die een ijsverwachting eigenlijk niet waardig zijn.

Vanaf volgend weekend zou het spannend kunnen worden. Een aantal modellen, het Amerikaanse GFS op kop, laten de luchtdruk stijgen boven het noorden van de Atlantische Oceaan en/of Europa. Het ensemblegemiddelde van de temperatuur op 850 hPa duikt nu al verscheidene computeruitdraaien na elkaar onder het langjarig gemiddelde vanaf pakweg 5 of 6 februari. Overtuigend is het nog niet, want er zijn steevast ook enkele verstoorde berekeningen die niet meegaan met de koudere trend.

Ook in de tiendaagse EPS-pluim van het Europese ECMWF, zijn er nu op het einde van de periode enkele leden die voor een koudere periode gaan. In de vijftiendaagse pluim is die trend nog wat sterker te zien. Het merendeel van de leden blijft vasthouden aan zacht winterweer. De operationele berekening van dit model komt de laatste paar uitdraaien zelfs geregeld met een onvervalste westcirculatie op het einde van de tiendaagse periode.

Als ik alle modellen op een rijtje zet, kom ik tot de volgende conclusie: het blijft minstens nog een week zacht. Daarna is er een reële kans op beduidend kouder weer, groter dan je op de grond van de klimatologie zou mogen verwachten. Maar zekerheid op een winterinval is er nog làng niet.

Op onderstaande kaart met het ensemblegemiddelde van GFS voor de termijn van tien dagen vooruit, zijn de twee mogelijke scenario's duidelijk te herkennen. Een eerste mogelijkheid is een westcirculatie veroorzaakt door hoge luchtdruk ten zuiden van ons en een depressie ten zuidwesten van Groenland (pijl nr 1). Maar ook een noordelijke tot noordoostelijke stroming ligt op de loer, op gang gebracht tussen een hogedrukgebied ten noorden van IJsland en een depressie in de buurt van de Baltische Staten (pijl nr 2). De Lage Landen zitten in een schemerzone. De volgende dagen kan stilaan duidelijk worden welke circulatie het laken naar zich toe zal trekken.

 

Vandaag komt er een einde aan de korte winterse periode, die we voor de omgeving van Gent niet anders kunnen omschrijven dan als een klein "winterprikje": vier nachten met lichte vorst, geen ijsdag, geen ijsvorming van betekenis en amper een paar verdwaalde sneeuwvlokken. Het koudegetal liep op tot 1,9. De eerste hellmannloze winter is dus minstens met een jaar uitgesteld.

De komende week zal iets minder zacht verlopen dan de modellen eerst verwachtten. We mogen maxima verwachten rond +8° en minima rond +5°. De kans op nachtvorst is tot en met volgende week vrijdag klein, maar recordhoge temperaturen lijken er ook niet in te zitten.

Een paar uitdraaien na elkaar lieten de verschillende weermodellen een geleidelijke afkoeling zien in de eerste week van februari. Die trend lijkt zich niet door te zetten. De spreiding in de ensembles is weer toegenomen. Af en toe zetten enkele operationele berekeningen of ensembleleden van ECMWF en GFS fraaie wintersituaties op de virtuele weerkaarten, om daarna weer uit te pakken met een minder gunstige positie van de blokkade of zelfs een terugkeer van de westcirculatie. Het blijft afwachten waar de druksystemen eind volgende week precies terecht zullen komen. Tegen die tijd weten we ongetwijfeld meer over de toekomst van de winter van 2007.

De eerste vorst van 2007 is eindelijk een feit. Vanochtend daalde het kwik tot -2,2°C in Drongen. Ook de volgende nachten blijft het licht, heel misschien matig vriezen. Vrijdagochtend lijkt de koudste te gaan worden, waarschijnlijk rond -5° in de streek van Gent. In de loop van vrijdag begint het kwik dan aan een klim, om weer een hele tijd niet meer onder het vriespunt te komen.

Nog altijd is er kans op een winters buitje of sneeuwbuitje in het westen van het land, en vooral de kuststreek. De hoeveelheden neerslag zijn in elk geval gering. Vrijdag wordt een dag om eventjes in de gaten te houden. Dan is er lichte neerslag mogelijk bij een temperatuur die nog lang onder of in de buurt van het vriespunt blijft. Ook zaterdag valt er wat neerslag. Met maxima in de buurt van 4 graden en een temperatuur op 850 hPa van rond -7°, zou die nog wat winters kunnen zijn. Vanaf zondag zijn de winterse perikelen voorbij en kan het kwik weer tot dicht tegen 10° oplopen.

Op lange termijn, in het zogenaamde "koffiedikgebied" van ongeveer tien dagen vooruit, zien we ontwikkelingen die voor de winterliefhebber van belang kunnen zijn. Verschillende ensembleleden van het Amerikaanse GFS-model laten opnieuw een oceaanblokkade ontstaan, die de westelijke en dus zachte aanvoer afsnijdt. En vanavond kwam het Europese ECMWF zelfs met een heus Scandinavisch hogedrukgebied op de proppen op de termijn +192 en verder. Dat zou garant staan voor stevig vriesweer.

Ik hoef u niet meer uit te leggen dat dergelijke kaarten op die termijn niet letterlijk mogen worden genomen, maar ze bewijzen dat er zelfs na een extreem zachte eerste winterhelft, nog kansen zijn op een koud vervolg. We blijven het met interesse volgen.

 

In het "koffiedikgebied" komt ECMWF2312 met een hogedrukgebied boven Scandinavië. De volgende dagen zullen we zien of deze koude oplossing bijval krijgt in de ensembles. Voorlopig ziet het daar nog niet naar uit.

(Bron kaart: www.ecmwf.org)