06-11-07

Hoe zit het met het poolijs?

Wie het weer een beetje gevolgd heeft via de media, weet het ongetwijfeld: nooit was de oppervlakte zeeijs aan de Noordpool zo laag als deze zomer. Het vorige record is niet verbroken, zelfs niet verpulverd, maar in een moker tot poeder gestampt.

Tot de eerste helft van oktober bleef de oppervlakte aan zeeijs rond het nieuwe record-minimum hangen. Daarna begon het ijs weer aan te groeien. Omdat de groei trager was dan de voorbije jaren, bleef de zogenaamde "anomalie" wel toenemen. Die anomalie is de afwijking van de dertigjarige norm. Die liep op tot 3 miljoen vierkante kilometer in de tweede helft van oktober. Pas sinds een dag of tien neemt de anomalie weer wat af, omdat de aangroei van het zeeijs nu in snel tempo blijft doorgaan. Dat alles is duidelijk af te lezen op onderstaande grafiek. Het bovenste zwarte lijntje toon de totale oppervlakte aan zeeijs op het noordelijk halfrond, het onderste bruine lijntje de anomalie:

 

cryosfeer


 

Hoe extreem die anomalie in oktober wel was, blijkt dan weer uit dit grafiekje. Eén blik op de grafiek zegt meer dan duizend woorden:

 

cryosfeer1

 


Dat alles had uiteraard zijn invloed op de temperatuur in Noordpoolgebied de afgelopen weken. Die lag in grote gebieden tot ruim vijftien graden boven het langjarig gemiddelde. De oorzaak is duidelijk: waar in het verleden sneeuw en ijs lagen, lag nu gewoon open zeewater. Boven sneeuw en ijs koelt de lucht door uitstraling heel snel af, maar boven zeewater niet. Dat blijft warmte afgeven aan de lucht erboven tot het uiteindelijk ook zal bevriezen. Pas dan kan de lucht er (snel) beginnen afkoelen. Dat laatste zien we nu uiteindelijk gebeuren. Het is een soort kettingreactie: hoe meer ijs er begint aan te groeien, hoe groter de de voorraad koude lucht weer wordt. Die kan uitstromen over het zeewater, dat daardoor sneller afkoelt, waardoor er weer meer ijs wordt gevormd, enzovoort.

 

Vergelijk de onderstaande afbeeldingen: de eerste toont de oppervlakte van het zeeijs op het noordelijk halfrond op 5 november 2007. De kaart daaronder toont de temperatuur op 2 meter hoogte. Boven de Noordpool vriest het eindelijk weer een graad of dertig. Op plaatsen waar er nog open zeewater voorkomt, ligt de temperatuur maar enkele graden onder nul.

 

 

cryosfeer2


cryosfeer3

 

Of die hele situatie ook invloed heeft op het (toekomstige) winterweer in onze contreien? Waarschijnlijk maar in beperkte mate. Een koudegolf in de Lage Landen komt zelden door lucht die rechtstreeks van de Poolstreek komt. De ergste kou wordt aangevoerd door continentale lucht vanuit Siberië en in Oost-Siberië is het momenteel kouder dan op de Noordpool.

Bron grafieken: universiteit van Illinois. Bron kaart: Wetterzentrale.

Meer over dit onderwerp lees je ook onder de rubriek "nieuws" op de website van Meteoconsult: www.weer.nl. 

22:11 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.