27-02-07

Einde van de winter die er geen was

Overmorgen, op 1 maart, begint de meteorologische lente. Anders dan we de voorbije jaren gewoon waren, komt er geen laat winteroffensief. Er komen allicht in maart of april nog wel wat voorjaarsbuien en een nachtvorstje behoort zelfs in juni nog tot de mogelijkheden, maar met échte koudeperikelen heeft dit weinig te maken. We kunnen dus gerust stellen dat deze winter, die nooit een echte winter was, achter de rug is.

De winter 2006-2007 was de zachtste sinds het begin van de waarnemingen en volgde daarmee de weg die de herfst was ingeslagen. Dat was ook al de warmste ooit. De cijfers van de voorbije winter zijn veelzeggend. Amper 16 vorstdagen (vorige winter waren dat er nog 50), geen enkele ijsdag en een koudegetal dat niet verder geraakte dan 2,9. Het aantal sneeuwdagen was met 3 bedroevend laag. Slechts op 1 enkele dag bleef de sneeuw ook eventjes liggen. Een sneeuwdek van 5 centimeter hield het enkele uurtjes uit.

Betekenen deze recordzachte herfst en winter dat we nooit meer schaatswinters zullen meemaken? Ongetwijfeld niet. Maar dat ze schaarser zullen worden, staat wel vast. Voor natuurijsliefhebbers wordt het zaak om voortaan elke schaatsperiode te koesteren en er nog meer dan voorheen van te genieten.

Dit was meteen de laatste bijdrage voor deze winter. Als in november 2007 het nieuwe koude seizoen aan de horizon opdoemt, is de IJsverwachting er weer.

 

12:30 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

19-02-07

Geen winterse periode op komst

De onzekerheid is zo goed als volledig uit de verwachtingen verdwenen. De zachte variant heeft het gehaald. De koude bovenluchten blijven ruim ten oosten van ons land. De oorzaak daarvoor is eens te meer te vinden ten westen van ons, boven de Atlantische Oceaan. Een depressie ten zuiden van IJsland breidt zijn invloed net ver genoeg naar het oosten uit om ervoor te zorgen dat het hogedrukgebied boven Scandinavië zich niet voldoende naar het westen kan uitbreiden om de koude lucht tot bij ons te transporteren. Bij ons dus geen oostelijke, maar een zuidelijke en later zuidwestelijke luchtstroming. Slechts één model (GEM) en een enkel EPS-lid  (van de vijftig) laten de winter vanaf donderdag toch nog toeslaan. Te verwaarlozen dus. De kans op ijsvorming van betekenis kan weer als nihil worden ingeschat.

Mooi lenteweer lijkt het ook niet te worden. Vanaf woensdag neemt de kans op regen weer toe en lijken we weer vertrokken voor een zachte, wisselvallig periode zoals we die deze winter al vaak hebben meegemaakt.

09:50 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: weer, weerbericht, winter |  Facebook |

16-02-07

Eindelijk kans(je) op schaatsijs

Een beetje ironisch op een dag waarop de maximumtemperatuur opliep tot +15°, maar vandaag durf ik hier voor het eerst deze winter een echte ijsverwachting opmaken. De kans dat we volgend weekend kunnen schaatsen op een aantal ondergelopen weiden of ondiepe plassen, bedraagt zo'n 20 procent.

Dat er een tweedeling is in de weermodellen vanaf volgende woensdag, is al enkele dagen duidelijk. Vanavond koos de operationele berekening van ECMWF1612 voor het eerst voor de koude variant. Zeg maar gerust: een ijskoude variant. Ruim de helft van de 50 leden van het EPS steunt nu de koude variant. De kans op een winterinval is volgens de Europese computer dus een stuk groter geworden.

Ook de operationele berekening van het Amerikaanse GFS1612 gaat voor de koude variant. In het GFS-ensemble kiest wel nog een ruime meerderheid voor een zachtere oplossing dan de hoofdberekening.

Het Duitse GME-model gaat eveneens voor een kou-inval vanaf woensdag. De enige operationele berekening die niet mee wil met de winterse oplossingen, is het Britse UKMO. Die houdt het bij een zachte zuidwest-stroming.

Al bij al mogen we wel stellen dat de kans op winterweer vanaf half volgende week nu ongeveer vijftig procent bedraagt. De winter is in 2007 nog nooit zo dichtbij geweest. Maar hij is er nog niet. De kans op zacht lenteweer in de tweede helft van volgende week is ongeveer even groot.

 

Een hogedrukgebied boven Scandinavië met een uitloper naar Groenland en een depressie boven de Middellandse Zee: als onderstaande verwachtingskaart voor volgende vrijdag van het Europese ECMWF uitkomt, dan is het over een week zo'n graad of 20 kouder dan vandaag.

scandinavisch

 

23:45 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: weer, weerbericht, winter |  Facebook |

Omslagpunt

De onduidelijkheid over het lenteachtige dan wel winterse vervolg van het weer vanaf halfweg volgende week, blijft voorlopig in de modellen zitten. Een aantal operationele berekeningen van de modellen (GFS, GEM, GME) gaan voor de koude variant. Andere (ECMWF, UKMO) kiezen voor de zachte versie.
Er zijn wel twee opvallend evoluties. De koudere berekeningen sluipen nu ook het ensemble van ECMWF binnen. Ze vertegenwoordigen nu veertig procent van de berekeningen. Gisteren was dat amper tien procent. Van die koudere oplossingen, is er maar een beperkt deel diep winters. De meeste gaan voor lichte vorst 's nachts. De guidance-meteoroloog van het KNMI, die het EPS van commentaar voorziet, spreekt van een bifurcatie-punt op woensdag of donderdag, waarbij de atmosfeer voor een koud dan wel zacht vervolg moet "kiezen".
Een tweede opvallend feit: sinds de uitdraai van 12Z gisteren, zijn de koude oplossingen uit het GFS-ensemble weer verdwenen en staat de operationele berekening vrijwel alleen met koude ontwikkelingen.
Wat er op dit ogenblik gebeurt, hebben we de voorbije jaren al meer gezien. Het ensemble van het Amerikaanse GFS-model pikt als eerste een onzekerheid op. Het Europese EPS volgt in eerste instantie niet. Als het ensemble van het Europese model ook de onzekerheid begint op te pikken, haakt het GFS-ensemble even plots weer af en kiest opnieuw voor één variant. Die variant groeit dan uiteindelijk en geleidelijk naar de EPS-versie toe.
Een mogelijke verklaring voor dat grillige gedrag van het GFS-ensemble, lijkt mij te liggen in de grovere resolutie dat dit model gebruikt vanaf de termijn +192. Vanaf die termijn rekent het model met veel minder rasterpunten. Is een omslagpunt nog veraf, dan valt het in de grove resolutie en is het veel minder nauwkeurig bepaald. Op een bepaald moment komt het bifurcatie-moment van de grove in de fijne resolutie terecht en wordt het veel nauwkeuriger berekend. Dat lijkt mij een cruciaal moment, waarop het ensemble plots een andere weg kan inslaan.
Als we er van uit gaan dat donderdag 22 februari inderdaad het omslagpunt is, dan is dat cruciale moment gisteren in de fijne resolutie terecht gekomen.
Voorlopig kunnen we blijven uitgaan van 25 procent kans op koud weer en 75 procent op zacht weer vanaf volgende week woensdag.

12:30 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: weer, weerbericht, winter |  Facebook |

15-02-07

Wordt het lente of winter?

Wordt het een vroege lente of een late winter? Het eerste maakt de meeste kans, het tweede is niet uitgesloten. Het Europese ECMWF-model trekt volop de kaart van de lente, met dit weekend en daarna maxima van +10° en meer, veroorzaakt door zuidelijke luchtstromingen. Het weekend blijft grotendeels droog, volgende week verloopt waarschijnlijk licht wisselvallig, volgens de computers van Reading.
Het Amerikaanse GFS-model laat voor halfweg volgende week een tweedeling zien. Een deel van het ensemble volgt de ECMWF-versie, met hoge maxima. Vier van de veertien leden én de operationele berekening van 1500 daarentegen gaan voor diep winters weer, met ijsdagen en 's nachts matige tot strenge vorst. Een tussenweg berekenen de Amerikanen voorlopig niet. Voor de volledigheid: in eerste instantie twee en later vijf van de vijftig leden van het ECMWF-ensemble gaan mee met de koude Amerikaanse versie. Bijna te verwaarlozen dus.
Dat voorlopig virtuele winterweer wordt veroorzaakt door een stevig hogedrukgebied dat van de omgeving van Spitsbergen komt afgezakt. In de winterse versie vestigt het zich boven Scandinavië en trekken depressies ten zuiden van ons door. Daardoor voert een oostelijke stroming ijskoude vrieslucht aan boven de Benelux. In de lente-versie zakt het hogedrukgebied weg van Spitsbergen over de Baltische staten naar de Zwarte Zee, waardoor hetzelfde hogedrukgebied bij ons geen koude oostelijke stroming, maar net een zeer zachte zuidelijke stroming veroorzaakt.
Het zijn interessante ontwikkelingen. Voorlopig ga ik er van uit dat de winterse versie ongeveer twintig procent kans op slagen heeft, de lente-versie tachtig procent.

Op de ECMWF-kaart hieronder: het hogedrukgebied is weggezakt naar de Zwarte Zee en zorgt bij ons voor zuidelijke luchtstromingen met zacht weer.

ECMWF lente

 

En op de GFS-kaart: oostelijke luchtstromingen met ijskoud winterweer omdat het hogedrukgebied boven Scandinavië blijft hangen.

gfs winter

12:30 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

10-02-07

Laatste kansjes voor de winter?

Zoals verwacht liep de wintergrens de voorbije paar dagen dwars door Nederland. Donderdagochtend trok het "dooifront" door Vlaanderen en zorgde voor een vijftal centimeter sneeuw, meteen goed voor 350 kilometer file rond Brussel. Rond 10 uur begon het te dooien in het zuiden en zuidwesten van Vlaanderen. Een uur of drie later was ook het noordwesten aan de beurt. Tegen 's avonds was het kwik opgelopen tot 7 graden, hier in Drongen.

Boven de Moerdijk liep de zachte lucht zich vast en in het noorden van Nederland bleef het gewoon vriezen, maar daar verpieterde ook het neerslaggebied, zodat er niet veel sneeuw viel.

De vorst handhaafde zich in het noorden en noordoosten van Nederland tot deze avond (zaterdagavond), met sneeuw en uiteindelijk ijzel. Bijna niet voor te stellen voor de Vlamingen, die op hetzelfde ogenblik het kwik zagen oplopen tot tegen de 10 graden.

Onder invloed van een diepe depressie met kern ten westen van de Britse eilanden, blijft het de volgende werkweek zacht, ook in Noord-Nederland. Vanaf donderdag bouwt zich een hogedrukgebied op boven Scandinavië. Het ziet er voorlopig naar uit dat dit net niet genoeg naar het westen komt te liggen om een portie koude lucht uit Oost-Europa tot bij ons te transporteren. Slechts een kleine minderheid van de EPS-ensembleleden laat vanaf zaterdag de koude lucht toch tot bij ons doordringen. Ook GFS is niet enthousiast wat betreft winterse ontwikkelingen. Het ensemblegemiddelde van de temperatuur op 850 hPa blijft de hele verwachtingsperiode (14 dagen) boven de norm. Ook daar is er vanaf zaterdag iets meer spreiding in de oplossingen, met een paar ensembleleden die onder het langjarige gemiddelde duiken. Het lijkt het laatste kansje te worden voor de winter 2006-'07 om nog eens serieus te kunnen scoren, maar voorlopig ziet het er niet naar uit dat hij daar veel zin in heeft.

 

Op dit waarnemingskaartje van zaterdag 10 februari om 18 uur zijn de grote verschillen in de temperatuur binnen Nederland duidelijk te zien. In Noord-Nederland vriest (en sneeuwt) het, terwijl Zeeuws-Vlaanderen 9 graden haalt.

wintergrens

 

Bron kaart: www.knmi.nl (actueel)

23:32 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: winter, winterweer, weerbericht |  Facebook |

06-02-07

Grensgeval

Welkom in de wondere wereld van de LMG, het onvoorspelbare grensgebied tussen twee verschillende luchtmassa's. De LMG zorgt ervoor dat de weermodellen twijfelen, en de weermannen (en -vrouwen) dus ook.

De volgende dagen loopt de wintergrens vlak in onze buurt. Het probleem is dat die grens tussen zachte en koude lucht dikwijls messcherp is afgetekend. Bij een LMG-situatie kan het regenen bij +5°, terwijl er honderd kilometer meer naar het noorden pakken sneeuw vallen bij -2°C. De volgende dagen berekenen de meeste weermodellen die grens ergens boven Nederland. Zowel komende donderdag als komende zaterdag maken de meest noordelijken van onze noorderburen kans op onvervalst winterweer, met sneeuw en/of ijzel, terwijl er in Vlaanderen weinig of niets aan de hand is, met temperaturen ruim boven nul en doodgewone regen. Toch moet de situatie nauwlettend in het oog worden gehouden. Schuift de grens met koude lucht honderd kilometer naar het noorden, dan baadt de hele Benelux in de zachte zeelucht. Zakt de hele lijn daarentegen honderdvijftig kilometer naar het zuiden, dan valt er ook in Vlaanderen sneeuw. De ensembles van GFS0612 maken duidelijk dat met beide opties rekening dient te worden gehouden. "Nowcasten", heet dat dan. Wegens drukke beroepsbezigheden heb ik jammer genoeg niet de tijd om u via deze site op de hoogte te houden van alle nieuwe ontwikkelingen, die haast van uur tot uur kunnen wijzigen.

Het hoeft geen betoog: als de korte termijn onduidelijk is, is de langere termijn dat ook. De vrijwel unanieme verzachting die zich tot voor kort aftekende voor het weekend en daarna, lijkt uit de modellen te verdwijnen. Depressies worden minder diep en slagen er niet in om diep door te dringen op het continent. Bij de meeste modellen blijft de wintergrens in de buurt, terwijl de lage landen net in de zachte lucht blijven steken. Het Canadese GEM-model dompelt ons dan weer vanaf zaterdag diep in de winter. Ook hier geldt het devies: afwachten. Het zijn boeiende dagen voor weeramateurs.

 

Hieronder een voorbeeld van de LMG-situatie op donderdag. Een depressie komt aan land vlak in onze buurt (kaart 1). In het noorden van Nederland blijft de wind uit oostelijke richtingen waaien. Daar blijft het kwik de hele dag rond nul graden schommelen. In Vlaanderen zorgt de westelijke wind voor temperaturen tot 5 graden boven nul (kaart 2). De neerslagzone bracht bij ons regen, eventueel tijdelijk vooraf gegaan door wat sneeuw. In het noorden van Nederland blijft het sneeuwen (wit gearceerd gedeelte op kaart 3). Als de depressie uiteindelijk 150 kilometer meer naar het noorden of het zuiden aan land gaat, krijgen we een totaal ander weerbeeld: respectievelijk zachter of kouder.

lmg2

 

lmg

lmg3

Bron kaarten: www.meteociel.fr

21:45 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: weer, weerbericht, winter, winterweer |  Facebook |