02-12-06

Recordzacht en recordkoud

Nog nooit was de meteorologische herfst zo zacht als in 2006. Het record van 2005 is met anderhalve graad verbroken, en dat was toen ook al met ruime voorsprong de zachtste herfst sinds het begin van de waarnemingen in Ukkel (1833). De verleiding is groot om dat toe te schrijven aan het versterkt broeikaseffect en in één adem te concluderen dat een koude winter ook niet meer mogelijk is. Dat laatste is volledig fout, het eerste klopt ook niet helemaal. De opwarming van het klimaat is ongetwijfeld één van de redenen waarom er zoveel warmterecords worden gebroken, maar de extreem zachte herfst is veroorzaakt door een combinatie van factoren. In de eerste plaats de ligging van de luchtdruksystemen. Die zorgden boven ons land voor een haast ononderbroken zuidelijke stroming, die lucht uit Zuid-Europa en Noord-Afrika naar ons voerde. In de tweede plaats was er de nasleep van de warme zomer. Door de hete julimaand was het noordzeewater heel wat warmer dan normaal. Daardoor koelde het ook minder af als de wind dan toch eens de westhoek opzocht.

Het mag bij ons dan al uitzonderlijk zacht zijn, dat is niet overal op het noordelijk halfrond het geval. De voorbije dagen werden recordlage temperaturen (voor de tijd van het jaar) opgetekend in onder meer het gebied rond de Kaspische Zee en in delen van Canada en de Verenigde Staten. De oorzaak van al dat recordzacht en recordkoud weer is samen te vatten met een bekend Angelsaksisch spreekwoord: "What goes up, must come down". De straalstroom op het noordelijk halfrond maakt een slingerende beweging. Wie onder een opgaande tak zit, krijgt (uitzonderlijk) zacht weer. Zoals wij bijvoorbeeld. Wie onder een dalende tak zit, krijgt te maken met (uitzonderlijke) kou. Dit patroon kan weken- of maandenlang vastgeroest zitten. Het kan ook plots opschuiven, zodat het weer drastisch verandert van zeer zacht naar zeer koud, of omgekeerd. Dat was bijvoorbeeld het geval in de winter van 1984-'85, toen we van een zeer zachte herfst plots in een ijskoude winter terecht kwamen.

Of dat nu ook het geval zal zijn, is nog niet te zeggen. De volgende zes dagen blijft het zacht. Het Amerikaanse GFS-model berekent voor volgend weekend een depressie die ten zuiden van ons doortrekt. Daardoor gaat ook de straalstroom meanderen en duikt die onder ons door. Het zou het begin van een kentering kunnen zijn. Het Europese ECMWF-model volgt die ontwikkeling niet en blijft gaan voor een strakke westcirculatie. Iets om de volgende dagen in de gaten te houden.

 

Op het kaartje hieronder, zie je duidelijk de plaatsen waar het zacht is voor de tijd van het jaar: Europa (1) en de Stille Oceaan ten westen van de Verenigde Staten (2). In delen van Canada en Noord-Amerika (3) en in centraal-Azië (4) is het dan weer bijzonder koud. Dat komt door de meandere straalstroom, min of meer te zien door de zwarte lijn.

(Ter info: de verschillende kleuren op de kaart zijn geen temperaturen, maar duiden de geopotentiële hoogte aan van het 500 hPa-vlak)

 

noord2

 

Bron kaart: www.wetterzentrale.de

21:16 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: weerbericht, winterverwachting, winter |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.