31-10-06

Betere uitgangspositie dan vorig jaar

November lijkt van start te gaan met vrij normale temperaturen voor de tijd van het jaar. Op zich is dat al een hele prestatie, na een periode van continue bovennormale temperaturen van september tot en met de tweede helft van oktober. Van winterweer is er de eerstkomende tien dagen bij ons nog geen sprake.

De uitgangspositie om een vroege winterinval (pakweg eind november of begin december) mogelijk te maken, is in elk geval stukken beter dan vorig jaar. In het najaar van 2005 werd het maar niet koud in Scandinavië en noordwest-Siberië. Dat had ook gevolgen voor ons weer. De wind kwam vrij vaak uit oostelijke richtingen. Toch zorgde dit niet voor een vorstperiode in de Lage Landen, omdat er niet genoeg kou voorradig was in het brongebied van de lucht die onze kant uit kwam. Noordoostenwinden en toch geen vorst: voor de winterliefhebber een uiterst frustrerende situatie.
Door het relatief zachte weer in Scandinavië en noordwest-Europa, lag er de voorbije winter ook opvallend weinig zeeijs in de Barentszee (zie grafiek hieronder). In de loop van januari 2006 was het zeeijs daar zelfs gaan afsmelten. Toen het later daar toch stevig begon te vriezen, had dat twee belangrijke gevolgen. Veel vroeger dan normaal kwam de koude lucht op zijn weg naar het westen terecht boven open zeewater, waardoor hij sneller begon op te warmen. Waar de zee dan toch nog begon dicht te vriezen, kwam er stollingswarmte vrij. Ook dat temperde de winterkou op zijn weg naar West-Europa. Toen het ijstekort eind februari grotendeels was weggewerkt, kon een deel van de kou toch nog vrij vlot naar het westen stromen, met een kouder dan normale maand maart tot gevolg. Maar toen was voor de winterliefhebber het kalf al verdronken.

De situatie is nu anders. De voorbije weken was het wél opvallend koud in Scandinavië en noordwestelijk Siberië. Er heeft zich momenteel al meer ijs gevormd in de Barentszee dan we volgens het langjarig gemiddelde (1979-2000) mogen verwachten. Dat vergroot de kans op een vroege winterinval in West-Europa. Maar of het zo ver komt, is nog lang niet zeker. Een stevige zuidwestcirculatie kan de winter op een paar dagen tijd noordoost-Europa uitblazen en de mooie uitgangsituatie ongedaan maken. Gelukkig (voor de winterliefhebber) zijn er nog geen aanwijzingen dat dit ook zal gebeuren. Aan de noordelijke kant van depressies kan de koude lucht zich handhaven in noord-Scandinavië en noordwest-Rusland (zie verwachtingskaart voor 6 november met de temperatuur op 2 meter hoogte, onderaan deze bijdrage). Voorlopig is het wachten op een gunstige drukverdeling om de koude lucht tot bij ons te krijgen.

barendts2

De zwarte lijn toont de totale oppervlakte aan zeeijs in de Barentszee de afgelopen 365 dagen. De bruine lijn toont de afwijking ten opzichte van het langjarig gemiddelde (1979-2000). Sinds augustus '06 is er voor het eerst geen sprake meer van een tekort, maar van een licht overschot.

 

 

.

tweemeter2

 

De permanente vorstgrens kan zich volgende week handhaven boven Noord-Scandinavië en noordwest-Rusland.

De commentaren zijn gesloten.