31-01-06

Status quo

Weinig nieuws onder de zon, in vergelijking met de verwachting van gisteren. Alleen de kans dat de koudste bovenluchten ons vanaf komend weekend vanuit het noordoosten gaan bereiken, lijkt iets kleiner geworden. Maar de verwachting blijft onzeker vanaf zondag.

Op plaatsen waar het voorbije weekend kon worden geschaatst, is dat de volgende dagen 's morgens vroeg misschien opnieuw mogelijk, op voorwaarde dat het 's nachts een paar graden gevroren heeft. Van zodra de temperatuur weer positief wordt, is het beter om van het ijs af te gaan. De ijsvloer wordt dan snel minder betrouwbaar. Sowieso is het raadzaam om alleen het ijs van ondiep water te betreden. Het ijs op alle diepere plassen en sloten is absoluut onbetrouwbaar.

22:46 Gepost door Gert | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

30-01-06

Er loert wat aan de horizon

De volgende dagen lijken wat saai te zullen verlopen: 's nachts rond 0° of lichte vorst, overdag rond +5° en dikwijls bewolkt, maar droog. Waar er ijs ligt, zal dit niet volledig verdwijnen, maar aangroeien doet het zeker ook niet.

Daarom richten we onze blik nog maar eens op de middellange termijn. En daar doemen toch weer interessante ontwikkelingen op. Alle modellen laten vanaf vrijdag de luchtdruk boven het noorden van Europa toenemen. Noordwest-Rusland en Scandinavië koelen de volgende dagen weer af en die kou zet zich in beweging naar het zuidwesten.

Of de kou tot bij ons geraakt, is andermaal niet zeker. Het Europese ECMWF-model komt al een paar dagen met een Scandinavisch hogedrukgebied, dat zich vrijdag ontwikkelt en koude bovenluchten (tot rond -15° op 1500 meter hoogte) tot boven de Benelux laat doorsijpelen. Maar tegelijk vertoont die hogedruk de neiging om naar het zuiden weg te zakken, waardoor het niet langdurig koud zou worden. Maar dat is uiteraard nog héél erg ver weg.

Ook in de jongste versies van het ensemble van het Amerikaanse GFS-model zijn er een paar leden die de koude bovenluchten tot bij ons laten doordringen. Het Britse UKMO laat de ene keer de kou aarzelen boven Oost-Europa, om ze in de uitdraai 12 uur later verder te laten doordringen, en omgekeerd.

Heel erg overtuigend is het allemaal nog niet. De zogenaamde "voorspelbaarheidshorizon" is momenteel erg laag: alle verwachtingen na vier dagen zijn onzeker. Dat is typisch voor een geblokkeerd patroon in de atmosfeer. Maar het is precies zo'n geblokkeerd patroon dat ons winterweer moet brengen. Het blijven dus spannende dagen.

De kans op schaatsijs de volgende tien dagen blijft rond de 50 procent.

22:33 Gepost door Gert | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

29-01-06

Eerste schaatsdag een feit

Er kon vandaag voor het eerst op beperkte schaal worden geschaatst in Vlaanderen. Ik was vanmorgen vroeg zelf aan de slag van 8.30 uur tot 11.30 uur op de Kraenepoel in Aalter. Een minimum van -3,7° was net genoeg om het ijsvloertje op beschutte plaatsen aan te dikken tot een centimeter of zes: net genoeg om het er op te wagen.

De hoge maxima van gisteren en vandaag brachten weinig schade toe aan de ijsvloer. Door de lage luchtvochtigheid (dauwpunt rond -8°) bleef de natteboltemperatuur negatief, en het is deze temperatuur (en niet de 'gewone' luchttemperatuur) die bepaalt of het ijs al dan niet smelt.

Inmiddels is de luchtvochtigheid aanzienlijk gestegen. Het ziet er dus niet zo goed uit voor de volgende dagen. Vroege vogels kunnen de volgende dagen 's ochtends vroeg misschien nog het ijs op. Maar van zodra de temperatuur positief wordt, zal de draagkracht van het ijs sterk verminderen.

Zo kwakkelen we weer een paar dagen verder, met lichte vorst 's nacht en ruim positieve temperaturen overdag. Hoe het na donderdag verder moet, blijft een open vraag. De diverse weermodellen komen telkens met andere oplossingen voor de dag, waarbij het nooit echt zacht wordt. Maar extreme kou is binnen de betrouwbare termijn (vijf dagen) zeker niet te verwachten. De kans dat er volgend weekend nog (of opnieuw) schaatsijs ligt, is iets kleiner dan vijftig procent.

21:11 Gepost door Gert | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

27-01-06

IJsvorming laat te wensen over

Er komt weinig of geen schaatsplezier in West- en Oost-Vlaanderen dit weekend. De 36 uur dooi die eergisteren inzette, is achteraf gezien funest geweest. Na een nacht met matige vorst, begon het te regenen en steeg het kwik tot +5°. Zoals gevreesd, bleef het de hele volgende nacht boven nul. Pas gisteren laat begon het weer te vriezen. De ijsvloer op de grotere wateren was toen alweer verdwenen. Vandaag was een echte ijsdag, met een maximum van -1,2°. Maar daarbij waaide het hard, zodat er zich nog geen nieuwe ijslaag kon vormen.

De populairste schaatsplek van de regio, de Kraenepoel in Aalter, lag vanmiddag nog grotendeels open. Komende nacht vriest het opnieuw matig. De wind neemt in kracht af. Morgen zaterdag zal er dus opnieuw zowat overal letterlijk éénnachtijs liggen. Daarop schaatsen, is niet verantwoord.

Morgen komt de temperatuur een paar graden boven nul, maar door de lage dauwpunten zal dit de ijsvloer nauwelijks aantasten. Maar jammer genoeg begint dit wintertje stilaan uit te doven. 's Nachts vriest het minder hard en overdag loopt de temperatuur elke dag één of twee graadjes op, tot een +7° op woensdag. Daar kan de lichte vorst 's nachts onmogelijk tegen op. Betrouwbaar schaatsijs komt er voorlopig niet.

Hoe het na woensdag verder gaat, is nog onduidelijk. Het leek er eerst op dat de verzachting zich zou doorzetten. Maar zowel ECMWF als GFS kwamen ook al voorzichtig met een kansje op een hernieuwd winteroffensief. Het toont gewoon aan dat het nog alle kanten uit kan. Februari moet nog beginnen. De winter kan nog altijd stevig uitpakken.

23:25 Gepost door Gert | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

25-01-06

Miniatuurwintertje kwakkelt voort

De winter van 2006 zou ik durven omschrijven als een miniatuurwintertje: alles wat een echte winter heeft, dat heeft deze winter ook, maar dan in het klein. Een beetje sneeuw, een beetje vorst, een voorzichtige vorstinval, een kleine dooi-aanval. Nooit extreem koud, maar evenmin echt zacht. Je ziet het perfect geïllustreerd in het cijfermateriaal voor januari. De gemiddelde temperatuur ligt onder normaal, maar het hellmanngetal (een goede graadmeter voor de intensiteit van de koude) komt deze maand voorlopig niet verder dan een schamele 2,3.

Een beter voorbeeld van kwakkelweer dan de situatie van vandaag, kan je je niet voorstellen. Na de koudste nacht van deze winter (-5,9° in Drongen), volgde al meteen een dooi-aanval met regen en een maximumtemperatuur van +5°. Die dooi-aanval duurt amper 24 uur, maar komt wel op een slecht moment. Vorige nacht is er voor het eerst op grote schaal ijs gevormd. Dat komt meteen weer onder vuur te liggen. Rond 17 uur vanavond was de schade nog beperkt. Zo lag de Watersportbaan in Gent nog grotendeels dicht. Maar nu moet het ook nog een vorstloze nacht zien te overleven.

Of het ijslaagje al dan niet standhoudt, is van groot belang. Morgen steekt er immers een felle noordoostenwind op en begint de temperatuur gestaag weer te dalen, tot die 's namiddags of 's avonds weer onder nul komt. Op plaatsen waar er al ijs ligt, kan de laag opnieuw aangroeien. Op plaatsen waar het ijs verdwenen is, zal de strakke wind de ijsvorming sterk belemmeren.

Vrijdag blijft het op veel plaatsen in Vlaanderen overdag vriezen. Daarna volgt een nacht met matige vorst. Of dat voldoende zal zijn om zaterdag hier en daar te kunnen schaatsen, is uitermate twijfelachtig. De temperatuur loopt zaterdag op tot iets boven nul, de nacht naar zondag vriest het meest licht. Vanaf zondag lopen de maxima stilaan op tot ruim boven nul, 's nachts blijft het vriezen.

Op ondergelopen weilanden en erg ondiepe binnenwateren zal wellicht op beperkte schaal kunnen worden geschaatst vanaf zaterdag. De ijsvloer op diepere sloten en grotere waterplassen, zal uitermate onbetrouwbaar zijn. De natuurijsbanen in het oosten van Nederland kunnen komend weekend meer dan waarschijnlijk wel de deuren openen. Misschien moeten we daar in Vlaanderen ook maar eens aan denken, om zo'n ijsbaan aan te leggen. Een groot terrein met daarop een laagje water van een centimeter of zes is alles wat daarvoor nodig is.

21:25 Gepost door Gert | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

24-01-06

Fractie kouder op korte termijn

De weermodellen zijn het noorden wat kwijt. Elke nieuwe run ziet er al op de korte termijn beduidend anders uit. De computeruitdraaien van vanavond houden er wat meer een oost-stroming in, in vergelijking met gisteren. De volgende dagen zien er daarom weer een fractie meer winters uit.

Na een nacht met matige vorst, loopt morgen woensdag de temperatuur op tot rond een graad of 4, meteen hoogstwaarschijnlijk de zachtste dag van de werkweek. Er kan in de loop van de dag wat winterse neerslag vallen, maar de hoeveelheid blijft beperkt. De bewolking tempert de vorst in de nacht van woensdag op donderdag: het vriest amper licht. Meteen wordt een aanslag gepleegd op het pas gevormde ijslaagje.

In de loop van donderdag ruimt de wind naar het noordoosten. De temperatuur loopt niet verder op en blijft steken rond het vriespunt. Een enkel sneeuwvlokje is mogelijk. In de nacht van donderdag op vrijdag is er opnieuw matige vorst mogelijk en kan de ijslaag opnieuw aandikken. Vrijdag overdag blijft de temperatuur opnieuw rond het vriespunt haperen, maar het blijft droog. In de nacht naar zaterdag vriest het licht.

Verder kijken heeft weinig zin, daarvoor zijn de modellen te wisselvallig. Omdat we constant op de grens leven van vrij koude continentale lucht en vrij zachte maritieme lucht, kan de minste verandering in drukverdeling en windrichting, grote gevolgen hebben voor de temperatuur.

Samengevat: tegen zaterdag een kleine kans op beperkte schaatsmogelijkheden op ondiep water. Daarna een te grote onzekerheid om gefundeerde uitspraken te kunnen doen. Misschien weten we morgen meer.

 

 

22:21 Gepost door Gert | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

23-01-06

Kantje boordje (maar waarschijnlijk net niet)

De winter blijft de volgende dagen wat aankwakkelen in Vlaanderen, met 's nachts lichte tot matige vorst en overdag maxima een paar graden boven nul. Het lijkt nu wel vast te staan dat de koude in het tweede deel van de week niet zal verscherpen, zoals eerst door zowat alle modellen was voorspeld.

Van het berekende hogedrukgebied in het noorden van Europa, lijkt uiteindelijk maar een flauw afkooksel boven het Verenigd Koninkrijk over te blijven. Het hangt nu van details af of het de volgende dagen nog net hard genoeg vriest om een ijsvloertje te vormen. Kantelt de as van het hogedrukgebied tot een zuidwest-noordoost-ligging, dan blijft Vlaanderen in een aflandige stroming en kan de zachte lucht ons niet echt bereiken. Bij elke andere ligging van de as, komen we in zachtere en vochtige zeelucht terecht. De maxima kunnen dan klimmen tot een graad of vijf en bewolking kan de vorst 's nachts temperen.

Vlaanderen heeft voor één keer betere schaatskaarten dan Nederland. In Nederland dreigt veel sneller een "dooi om de noord"-scenario, door de zuidelijke ligging van het hogedrukgebied. Alleen het oosten blijft daar gevrijwaard: omdat er weinig wind staat, dringt de zachte lucht niet zo ver het binnenland in.

Samengevat: bij een aflandige wind is de luchtvochtigheid laag, hangt er weinig bewolking en kan het de volgende dagen 's nachts nog behoorlijk vriezen. De droge lucht verhindert dat de ijsvloer ondanks positieve maxima al te veel afsmelt. In dat geval zijn er in het tweede deel van de week misschien beperkte schaatskansen. Bij een aanlandige wind is er van schaatsijs geen sprake. Ik schat de kansen op beperkt schaatsplezier in Vlaanderen zo rond de 40 procent. Schaatsen op uitgebreide schaal, kunnen we voorlopig wel weer uit ons hoofd zetten.

22:28 Gepost door Gert | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |